Iga to mała dziewczynka, cierpiąca z powodu nowotworu oka. Fundacja Gajusz i Galeria Ars Nova chcą pomóc w sfinansowaniu operacji. Organizatorom udało się zebrać ciekawy zestaw prac (m.in. rysunki Erny Rosenstein i Henryka Stażewskiego, monotypię Andrzeja Bartczaka, gwasz alfreda Lenicy, grafiki Krzysztofa Wieczorka), licytowanych od 100 zł. Katalog prac

Z jednej strony Bij bolszewika!, na przeciwległej ścianie Niech żyje Polska Socjalistyczna Republika Rad!, a na środku karabin maszynowy. Tak można streścić wystawę Polska i sowiecka propaganda w wojnie polsko - bolszewickiej 1919-1921.
Zwiedzanie ekspozycji rozpoczynamy od plansz przybliżających historię konfliktu polsko-radzieckiego od lutego 1919 (pierwsze starcia nad Niemnem) do marca 1921 (podpisanie w Rydze traktatu pokojowego). Następnie możemy przeczytać definicję propagandy - litery naklejone są na krzywe zwierciadło, co metaforycznie wyraża istotę zabiegów propagandowych.
W tym momencie zaczynają eksponaty dokumentujące agitację obu stron konfliktu. Polskie plakaty i odezwy pokazują bolszewików jako wygłodzoną, żądną rabunku bandę zarośniętych, bezzębnych potworów, które maja dużo cech zwierzęcych (małpie rysy twarzy, krew na rękach. Z kolei Polacy na plakatach radzieckich są zawsze grubi, bogaci i okrutni wobec poddanych. Przypominają wizerunki burżuazyjnych reakcjonistów na plakatach socrealistycznych. Schematyzm treści symetrycznie rozkłada się po obu stronach barykady. Podobnie jak schematyzm ujęcia plastycznego. Co ciekawe, radzieckie plakaty wydają się nowowcześniejsze w formie, bliskie niekiedy realizacjom rosyjskiej awangardy.
Z drugiej strony autorem polskiego plakatu pt. Józef Piłsudski jest Władysław Skoczylas, artysta wielkiej klasy, uważany za twórcę polskiej szkoły drzeworytu.
Wystawa ciekawa zarówno dla pasjonatów historii, jak i historyków bądź miłośników sztuki.

Znowu można zwiedzać Salę Naoplastyczną w Muzeum Sztuki. Zaprojektowana w 1948 roku przez Wł. Strzemińskiego, jest miejscem prezentacji prac m.in. Henryka Stażewskiego, Katarzyny Kobro. Po dwóch latach polichromie zostały zamalowane, tak by sala odopowiadała obowiązującej stylistyce socrealizmu. Oryginalny wystrój przywrócono w 1960 roku. Autor rekonstrukcji, Bolesław Utkin, przystosował też sasienie małe pomieszczenie, tworząc jednolitą całość. W 2008 roku, wraz z otwarciem ekspozycji ms2 pojawiło się pytanie o miejsce Sali Neoplastycznej. Na szczęście dylemat: przenosić czy zostawić w starym gmachu został rozstrzygnięty na rzecz tej drugiej opcji. Obecnie sala staje się centralnym punktem stałej ekspozycji na drugim pietrze gmachu przy Więckowskiego.
W sąsiednich pomieszczeniach zobaczymy dzieła współczesnych twórców podejmujących rozmowę z tradycją awangardy. Dzięki projektom zaproszonych do konfrontacji z dziełem Strzemińskiego artystów historia sali ma dalszy ciąg. Daniel Buren, Magdalena Fernandez, Jarosław Fliciński, Grupa Twożywo, Igor Krenz, Grzegorz Sztwiertnia, Elżbieta Jabłońska, Julita Wójcik komentują zarówno idee neoplastycyzmu czy konstruktywizmu, jak i koncepcję kolekcji muzealnej. Część z tych prac publiczność Muzeum Sztuki już widziała (np. Kompozycję neoplastyczną Julity Wójcik - sweter w kolorach Modriana, w którym dyrektor Jarosław Suchan wystąpił na jednym z wernisaży czy pracę Elżbiety Jabłońskiej Powtarzam je, by doścignąć - układanka z białych, czarnych, żółtych, czerwonych i niebieskich figur geometrycznych, którą widzowie mogli się bawić w zeszłym roku), dwie najnowsze artyści wykonali specjalnie na nowe otwarcie Sali Neoplastycznej. Jarosław Fliciński pokrył ściany jednego z pomieszczeń op-artowskimi malowidłami, które zakłócają geometrię przestrzeni, a Grupa Twożywo jak zawsze połączyła słowo z obrazem (tym razem filmowym), ukazując dynamikę skojarzeń związanych z pomysłem Strzemińskiego.

Wystawa podejmująca trzy główne i przenikające się wątki: przemiany przemysłu, rozszerzony charakter współczesnej produktywności oraz praca i ekonomia artysty. Praca nie kończy się, kiedy opuszczamy miejsca pracy. Dla wielu staje się życiem, anektuje czas wolny, angażuje emocjonalnie. Zjawiska związane z rozwojem społeczeństwa informacyjnego, sektora usług i ekonomii opartej na wiedzy przyniosły szereg zmian. Fabryka jako model produkcji przekształciła się w przedsiębiorstwo, sztywne stopnie awansu zmieniły się w nieograniczone możliwości kariery lub degradacji, a stałe zatrudnienie zastępuje niepewna praca tymczasowa. Jaką wartość posiada praca wykonywana w domu? Czy współdziałanie i komunikowanie się z innymi też mogą być pracą? Jakie modele pracy proponują artyści? I czy w sztuce istnieje potencjał, który może przekształcać rzeczywistość?

I tak np. Harun Farocki skomponował swoją instalację ze scen z historii kina, które pokazują robotników opuszczających fabrykę: poczynając od pierwszego filmu braci Lumiere aż po Tańcząc w ciemnościach. Filmowi robotnicy opuszczają swoje miejsca pracy i wkraczają do współczesnych fabryk, dla których modelem są m.in. muzea. Z pracy Farockiego wynika, że kino nie próbuje uchwycić sedna procesów zachodzących w fabryce, tylko posługuje się powtarzalnymi figurami retorycznymi.

Ali Kazma zobrazował współczesną zmechanizowaną produkcję włączoną w niematerialny obieg ekonomiczny, na który składa się m.in. wytwarzanie symboli, estetycznych doznań czy poczucia przynależności.
Mona Vătămanu i Florin Tudor z kolei konfrontują się ze zdegradowanymi resztkami po ciężkim przemyśle, niegdyś ideologicznym fundamencie gospodarczym ich rodzimej Rumunii. Stawiają jednocześnie pytania o niepewną przyszłość ekonomii postkomunistycznej włączonej obecnie w globalny kapitalizm.

Współczesna praca obejmuje większość sfer życia, odnosi się do wspólnych wszystkim zdolności, takich jak posługiwanie się językiem, myślenie, widzenie obrazów, odczuwanie. To właśnie w tym wspólnotowym wymiarze tkwi prawdopodobnie potencjał uwolnienia pracy od zawłaszczenia przez kapitalizm.
Peter Piller koncentruje się w Tańcu dla loga na pracy prekariatu zaangażowanego w promocję wizerunku marek korporacji. Piotr Jaros natomiast zajmuje się w Pracownikach zajęciami hobbystycznymi, wypierającymi inne rodzaje produktywności. Natomiast Martha Rosler, konstruując alternatywny alfabet kobiety w kuchni, wydobywa niewidoczną, pozostającą w sferze prywatnej pracę domową jako część ekonomii.

Pytanie o kapitał sztuki, zawarte w latach 70. w twórczości Josepha Beuysa, zostanie podjęte na wystawie we współczesnym kontekście. W ramach wspólnotowych działań Free International University, artysta rozwijał idee pracy i ekonomii oparte na harmonijnej kooperacji i wymianie twórczej energii obejmującej wszystkie sfery życia. Ślady akcji artysty, obecne dziś na rynku sztuki i w kolekcjach muzealnych, wpisują kapitał sztuki także w kwestie praw własności i inwestycji finansowych. Dając w darze swoje dzieła do Muzeum Sztuki w ramach Polentransport 1981, Beuys uruchomił w swojej sztuce potencjał zaangażowania społecznego.

Kwestia społecznej funkcji sztuki to punkt wyjścia dla projektu Świecie Artura Żmijewskiego. Polegał on na współpracy artystów i robotników na zorganizowanych przez artystę warsztatach. W czasie kolektywnego tworzenia rzeźby uczestnicy zastanawiają się: co znaczy dziś być robotnikiem? Czy po 1989 roku jest on bardziej podmiotem czy przedmiotem przemian społecznych i politycznych? Na wideo Škartu amatorski chór, założony przez artystów po wojnie bałkańskiej, śpiewa w fabryce imienia Tito socjalistyczną piosenkę o budowie Jugosławii. Występ chóru, który dawniej stanowił ornament władzy, dziś - w innym kontekście - przywołuje raczej idee wspólnej pracy, solidarności i egalitaryzmu, a dawna fabryka im. Tito staje się znów aktywna dzięki sztuce w ramach nowej ekonomii projektowanej przez artystów.
Z kolei Miklos Erkhardt stworzył propozycję dla bezrobotnych mieszkańców osiedla Havanna na przedmieściach Budapesztu. Artysta uruchomił rodzaj nieformalnego „biura”, do którego sami mieszkańcy post-komunistycznego osiedla mieli zgłaszać pomysły na wyjście z patowej sytuacji. Fiasko projektu Erhardta stawia znak zapytania nad statusem i społeczną rolą artysty.

W ramach wystawy powstają dwa nowe projekty:
Janek Simon realizuje wyprawę do Nigerii, m.in. do Alaba International Market w Lagos – miejsca, do którego wysyłany jest zużyty sprzęt komputerowy i śmieci z całego świata. Tam podlegają one dalszej obróbce i wchodzą w nowe, nieformalne obiegi ekonomiczne. W efekcie podróży artysty powstaje rozwijająca się przez czas trwania wystawy instalacja. Jej częścią będą m.in. obiekty zgromadzone w Nigerii, wpuszczone przez Simona w ekonomię sztuki.

Dzieje bomby Romana Dziadkiewicza nawiązują tytułem i karkołomnym zagęszczeniem motywów do modernistycznej powieści Andrzeja Struga pt Dzieje jednego pocisku. W instalacji pobrzmiewającej echem Pompy miodowej Josepha Beuysa, nakładające się na siebie obszary pracy, zabawy i walki, osiągają zagęszczenie mieszanki wybuchowej.

W ramach wystawy odbędzie się warsztat dla dorosłych odbiorców, dotyczący sposobów reprezentacji pojęcia pracy. Efekty materialne warsztatu pt. Niech się święci 1 maja, zorganizowanego przewrotnie 22 lipca, staną się częścią wystawy. W ten sposób praca stanie się dziełem sztuki.

Amerykanin Robert Morris jest jednym z najważniejszych współczesnych artystów, współtwórcą minimal artu, kierunku powstałego w latach 60. Czym był i jest minimalizm? Odpowiedź można znaleźć na wystawie Morrisa Uwagi o rzeźbie. Obiekty, instalacje, filmy, którą oglądać można w łódzkim Muzeum Sztuki. Okazuje się, że minimalizm to coś więcej niż tylko świadome ograniczenie środków wyrazu. To pierwsza w Polsce wystawa artysty. Doszło do niej dzięki współpracy z Museum Abteiberg z Monchengladbach.

Zwiedzanie ekspozycji rozpoczyna się już przed budynkiem muzeum, w przestrzeni publicznejrynku Manufaktury, gdzie ustawiono pracę Labirynt. Zgodnie z tytułem jest to skomplikowany w kształcie korytarz z ogrodzeniowej siatki, którym widzowie mogą przejść do samego środka i wrócić (tę samą drogą). Podczas tej drogi sami stają się częścią dzieła, a jednocześnie doświadczają zmieniającej się sytuacji - zmieniają się relację z otoczeniem, z dziełem, z innymi użytkownikami przestrzeni publicznej.
W środku można zapoznać się z rysunkami, rzeźbami, instalacjami i filmami rejestrującymi działania artysty, co uświadamia nam multimedialny charakter tej twórczości. Kolejną ważną cechą prac Morrisa jest ich konceptualizm - oryginalność dotyczy tu idei, a nie konkretnego obiektu - prace podpisywane są datą wymyślenia, a nie wykonania (czasami musiałaby tobyć data wykonania kolejnej kopii. Na przyklad Sosnowe portale z 1961 roku w sensie dosłownym (fizycznym) wykonane zostały znacznie później, co widać po stanie drewna. Podobnie filmy z lat 90. są jedynie rekonstrukcją działan Morrisa z lat 60. Na jednym z nich aktor w białym kostiumie robotnika budowlanego przestawia białe płyty, tworząc na żywo scenografię dla nieruchomej obecności nagiej modelki upozowanej na Olimpię Maneta. Morris chce nam uświadomić, że każde dzieło sztuki jest skonstruowane, oparte na pewnej grze z mechanizmami percepcji. Ujawniając te mechanizmy, zachęca nie tylko do myślenia, ale również do aktywnego współtworzenia...

Do Łodzi trafi 120 prac ze zbiorów Krzysztofa Musiała. Mieszkający na stałe w Hiszpanii kolekcjoner przekaże Muzeum Miasta Łodzi w długoterminowy depozyt prace 53 malarzy z końca XIX i pierwszej połowy XX wieku. W przejętym po Wydziale Komunikacji skrzydle Muzeum powstaną nowe sale z przeznaczeniem na stałą prezentację zbioru. Otwarcie galerii - 22 października.

Krzysztof Musiał to jeden z najbogatszych Polaków. Ukończył studia na Politechnice Warszawskiej, założył firmę informatyczną ABC Data, był także właścicielem DNS Polska. Od 15 lat zbiera polską sztukę, widząc w niej olbrzymi potencjał artystyczny i traktując jako dobrą inwestycję. Kolekcjonowanie malarstwa zaczął od zakupu obrazów Olgi Boznańskiej. Obecnie w swych zbiorach ma ponad 1000 obrazów, część z nich zostanie przewiezionych do Łodzi. Będą to m.in. prace Olgi Boznańskiej, Jacka Malczewskiego, Leona Wyczółkowskiego, Józefa Pankiewicza, Tadeusza Makowskiego, Władysława Ślewińskiego, Wojciecha Weissa, Eugeniusza Zaka czy związanych z Łodzią: Zygmunta Schrettera i Henryka Epsteina. Rynkowa wartość dzieł jest trudna do oszacowania, zapytany o to właściciel podał sumę kilku milionów złotych.

Stała wystawa w gmachu Muzeum Miasta Łodzi będzie znakomitym uzupełnieniem kolekcji prezentowanej w ms2. Realizm, impresjonizm, symbolizm, ekspresjonizm, fowizm, kubizm, koloryzm i art decó będzie można poznawać na przykładzie reprezentatywnych prac. Scenariusz wystawy nie będzie jednak chronologiczny - kolejne części będą poświęcone motywom tematycznym: pejzażowi, portretowi, aktowi, scenom mitologicznym, rodzajowym, religijnym...

Tłum gości z całego świata przybył w poniedziałek (10 maja) na otwarcie 13. Międzynarodowego Triennale Tkaniny. Najważniejsza na świecie wystawa sztuki włókna zgromadziła 130 artystów z 51 krajów. Grand Prix i Złoty Medal międzynarodowe jury pod przewodnictwem dyr. Norberta Zawiszy przyznało Anne-Gry Loland z Norwegii. Srebrne Medale otrzymały: Kari Dyrdal z Norwegii i Izabela Wyrwa z Polski. Brązowymi Medalami nagrodzono Peterowi Hornowi z Niemiec, Dzintrze Vilks z Łotwy i Konradowi Zycjhowi z Polski. Ponadto jury przyznało siedem wyróżnień. (Nagrody i wyróżnienia są czysto honorowe, nie wiążą się z gratyfikacjami pieniężnymi).
Swoje nagrody przyznały też Fundacjia Akapi (za najlepszy debiut nagrodziła Pawła Kiełpińskiego z Polski) i Związek Polskich Artystów Plastyków Polska Sztuka Użytkowa (nagroda przypadła w udziale Lii Altman z Rosji).
Komentując i uzasadniając swoje wybory członkowie jury podkreślali zróżnicowanie prezentowanych prac - zarówno jeśli chodzi o techniki i materiały, jak i poziom artystyczny. Androna Linartas z Meksyku znalazła wśród propozycji kilka prac bardzo dobrych, sporo dobrych i trochę słabszych. Lauren Whitley z USA stwierdziła, że kilka najlepszych prac przenosi sztukę tkaniny w nowe rejony. Odmiennego zdania była Japonka Kyoko Kumai, która podkreśliła wysoki poziom konkursu, jednak nie zauważyla prac rewolucyjnych, odkrywczych. Nadzieję jurorka z Japonii upatruje w młodych twórcach. Tych jednak wśród wystawiających jest mało.
Velta Raudzepa z Łotwy wyszczególniła trzy tendencje w rozwoju tkaniny artystycznej, które zauważyła podczas analizowania wystawy. Po pierwsze - silną tradycje gobelinu, po drugie - tradycja rękodzielnicza, np. haft, momentami balansuje na granicy kiczu, ale bywa interesująca. I po trzecie - Sztuka włókna upodabnia się do innych sztuk plastycznych, zwłaszcza trójwymiarowe obiekty nie różnią się wiele od prac rzeźbiarskich. Velta Raudzepa polemizowała też z prof. Włodzimierzem Cyganem na temat szkół narodowych. Włodzimierz Cygan wątpił w takie podziały, podkreślając wymieszanie kultur i tradycji. Wskazał też na fakt reprezentowania niektórych krajów przez mieszkających w nich cudzoziemców. Jednocześnie - niewątpliwie słusznie - podkreślił, że Norwegia wyrosła ostatnio na potęgę w sztuce włókna.

Imprezy towarzyszące

- 11 Ogólnopolska Wystawa Tkaniny Unikatowej (do 24 października)
9 Ogólnopolska Wystawa Miniatury Tkackiej (do 29 sierpnia)
Centralne Muzeum Włókiennictwa, ul. Piotrkowska 282

- Frame - Work / ...w ramach.... Tkaniny Włodzimierza Cygana (do 24 maja)
"Patio" Centrum Sztuki Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi:
Galeria Nowa Przestrzeń, ul. Rewolucji 1905r nr 52

- Antymoda - Kolekcja Biblioteka. Matylda Leśnikowska.
Fotografja. Magdalena Oraczewska
Centralne Muzeum Włókiennictwa - Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej - willa, ul. Piotrkowska 282 (wejście od ulicy Milionowej)

- Górska - Uczniowie (do 31 maja)
Akademia Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego, ul. Wojska Polskiego 121 - Galeria Kobro

- Bolesław Tomaszkiewicz. Tkaniny podwójne, tkaniny nicielnicowe (do 18 czerwca)
Akademia Sztuk Pięknych im. Wł Strzemińskiego, ul. Wojska Polskiego 121 - Galeria Blok (sala 261)

- Obecność. Prace Lidii Choczaj i andrzeja Rajcha (1948-2009) (do 8 sierpnia)
Miejska Galeria Sztuki w Łodzi - Ośrodek Propagandy Sztuki, Park im. H. Sienkiewicza

- Nowy Ornament. Tkaniny studentów wyższych uczelni artystycznych z: Wyższej Szkoły Sztuk pieknych w Bratysławie, Uniwersytetu Technicznego w Libercu i Akademii Sztuk Pieknych w Łodzi (do 25 maja)
Galeria Biura Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Łodzi, ul. Piotrkowska 87, ZPAP "Polska Sztuka Użytkowa" - Galeria "Na Piętrze", ul. Piotrkowska 86

- Utanodziany. Miniatura tacka Małgorzaty Górnej - Saniternik (do 10 czerwca)
Miniatura tkacka Marii Budziarek (do 10 czerwca)
Poleski Ośrodek Sztuki, ul. Krzemieniecka 2 A - Galeria "526"

Bolesławiec to śląskie miasto od wieków słynące z produkcji wysokiej klasy wyrobów kamionkowych. Tamtejsze Muzeum Ceramiki posiada zbiory miejscowej kamionki liczące ponad 2000 obiektów. Wystawa w Łowiczu prezentuje bogactwo form oraz technik zdobniczych stosowanych przez bolesławieckich ceramików od XVIII w. po czasy współczesne.
Różnorodność, także stylistyczna, prezentowanych wyrobów (dzbanów, kufli, serwisów do kawy, wazonów, pater) pozwala poznać historię bolesławieckiej ceramiki, która dziś kojarzy się głównie z dekoracją stempelkową (charakterystyczną techniką nanoszenia zdobień gumowym stempelkiem, wprowadzoną przez miejscowych rzemieślników w połowie XIX wieku).

Rusza cykl warsztatów, organizowanych wspólnie przez Muzeum Włókiennictwa i Fundację "Art-Vitae". Od lutego do listopada w każdy trzeci weekend miesiąca uczestnicy bedą uczyć się kolejnej techniki haftu.

Program zajęć:
20 i 21 lutego - haft wstążeczkowy
20 i 21 marca - haft hardanger
17 i 18 kwietnia - haft cieniowany
22 i 23 maja - koronka czółenkowa - frywolitka
19 i 20 czerwca - koronka wenecka
17 i 18 lipca - koronka koniakowska
21 i 22 sierpnia - mereżki
18 i 19 września - haft przestrzenny
16 i 17 października - koronka filet
20 i 21 listopada - haft ze Schwalm

Udział w zajęciach jest płatny. Więcej o warunkach uczestnictwa