Spotkanie z Kathrin Schmidt, laureatką Niemiecvkiej Nagrody Literackiej za rok 2009.
Kathrin Schmidt urodziła się w 1958 roku w mieście Gotha w Turyngii, w dawnej NRD. Studiowała psychologię społeczną. Po studiach pracowała jako psycholog dziecięcy, później została pracownikiem naukowym berlińskiego Instytutu Społecznych Badań Porównawczych. Po upadku muru berlińskiego i zjednoczeniu Niemiec zrezygnowała z pracy i zaangażowała się w działalność polityczną. Brała udział m.in. w obradach tzw. Okrągłego Stołu we Wschodnim Berlinie, który przyspieszył proces demokratyzacji NRD.
Zawodową pisarką jest od 1994 roku. Pisze powieści, opowiadania, ale przede wszystkim wiersze.
Powieść „Du stirbst nicht” ("Nie umrzesz") wyróżniona Niemiecką Nagrodą Literacką 2009 ukazała się na początku roku. Nie od razu zyskała zainteresowanie czytelników. Dopiero po kilku miesiącach książka Wyd. Kiepenheuer & Witsch zaczęła zdobywać rynek i uznananie krytyków, czego potwierdzeniem jest Deutscher Buchpreis (Schmidt pokonała m.in. Hertę Mueller).
Opowiedziana w książce historia rozpoczyna się w szpitalu. Kobieta po przebytym wylewie budzi się i nagle zdaje sobie sprawę, że ciało odmawia jej posłuszeństwa. W wyniku wylewu utraciła nie tylko zdolność poruszania się, ale także mówienia. Wszystkiego musi się uczyć od początku. Książka to opowieść o zmaganiu się z chorobą i walce o powrót do sprawności.
Bohaterka stworzona przez Kathrin Schmidt jest pisarką, dlatego powrót do pełnej sprawności językowej jest dla niej sprawą nadrzędną. W powieści został opisany cały żmudny proces, polegający na stopniowym powracaniu do języka, który jest narzędziem pracy, na sklejaniu pojedynczych słów, potem zdań, a wreszcie całych myśli. Pisarka pisze o tym lakonicznie z domieszką czarnego humoru - właśnie to ujęło jurorów.

Magdalena Gałkowska i Jakub Sajkowski tworzą poznański desant poetycki, który wyląduje w Łodzi 18 lutego. Artyści zostali dostrzeżeni w Konkursie Poetyckim im. Jacka Bierezina. Gałkowska wygrała ten konkurs w 2008 roku, a Sajkowski był nominowany rok później.

Magdalena Gałkowska (1975) - poznanianka, gitarzystka basowa i cyklistka, pracuje w branży nieruchomości, działa społęcznie.
Publikowała w Akancie, Pograniczach, Odrze, Tyglu Kultury, Arteriach, ProArte, Czasie Kultury Gazecie Wyborczej. Jedna z autorek Antologii Poezji Kobiet 1989-2009 "Solistki".

Prezentujemy trzy wiersze z jej debiutanckiego tomiku, wydanego przez "Kawdraturę" w 2009 roku:

wróble

nie tracisz ostrości, bo to tylko film,
urwany jak historia nad Tamizą.
do piątku nie pijesz, obiecałeś żałobę
bardziej sobie niż tym, co nie będą wracać.

bez nocy na kwasie i balonów nad miastem,
z poranną kawą w tekturowym kubku,
parujesz wszystkie ciosy i opuszczasz miejsca,
które można zobaczyć z dachu kamienicy.

mógłbyś rzucić wszystko jak kostkę w tej grze,
zwiększyć dystans i czekać, aż zostanie za progiem
żar z papierosa, co podpali trawnik,
pospolite ruszenie szarych jak dym wróbli.


vaya con dios

bała się ognia i piór. skubania gęsi
kiedy nagość palców, zdecydowanych
pociągnięć w dwie strony. zmuszała
do patrzenia z zaciśniętymi ustami.

dziewczynki potrafią robić cuda. z papieru
złożonych równo prześcieradeł, dna szuflad
i nóg. zaplątanych jak gałęzie winorośli.
ruchów, które trzeba wykonać, by zabić.

kobiety mają czerwone wargi, obcasy
stukające w bruk, kolana. pod dotykiem
napinają skórę, drżą i wysuwają biodra.
tańczą solówki, ich odbicia palą żywym ogniem.

właśnie tak tworzy się historia. ramy
obrazów, których nie widać. wilgotnych śladów
na ciele kochanka. odcisk ust na chusteczce
zbiera nadmiar szminki. resztki płonących piór.


trzydzieści trzy

dziś pan przyszedł do mnie, mówił
więcej nie zatrujesz rzeki, od tego
są zakłady przemysłowe. produkują
plastykowe rurki. sztuczne włosy lalek

nie dają się uczesać. pokręcone w dotyku
jak szklana wata, jak pakuły. mówił
więcej nie zatrujesz powietrza, od tego
są zakłady chemiczne. blade twarze stażystów

łapią powietrze szeroko otwartymi ustami. dziś
pan przyszedł do mnie. nie wyjaśnił słowem
skąd wzięły się tkanki, mutacje. leczę rany
po wybuchu wystawiam na słońce, na twarz.

Spotkanie z łódzkim poetą Janem Janiakiem i prezentacja jego najnowszego tomu Sonety łódzkie.

"Sonety łódzkie" (2009) to trzydzieści trzy utwory będące zapisem relacji pomiędzy autorem a Miastem, wyrazem jego poetyckich poszukiwań łódzkiej tożsamości, szkicem zachowanych w pamięci ludzi i miejskich przestrzeni.

Jan Janiak, doktor nauk historycznych, starszy kustosz dyplomowany. W latach 1987 -- 2005 dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. W dorobku naukowym posiada publikacje z zakresu organizacji i zarządzania bibliotekami szkół wyż­szych oraz recepcji doktryn politycznych. Laureat Łódzkiej Wiosny Poetyckiej (1973). Opublikował tom wierszy "Przypis do życiorysu" (Warszawa 1969), wier­sze w antologii "Poezja bibliotekarzy"(Łódź 2005), a także zbiór wierszy satyrycz­nych "Konterfekty bibliofilów" (Łódź 1994). Członek Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz Łódzkiego Towarzystwa Przyjaciół Książki.

Grzegorz Strumyk, znany do tej pory głównie ze swych dokonań prozatorskich, wydał drugi w karierze tomik poetycki. Le Rutki to kilkadziesiąt miniatur poetyckich opartych na codzinnym podpatrywaniu i podsłuchiwaniu córeczki - Leny Ruty. Książkę zilustrowała, odwołując się do stylistyki rysunków dziecięcych, Anna Adamiak.

Grzegorz Strumyk (ur. 1958 w Łodzi), poeta, prozaik, malarz, fotografik. Debiutował zbiorem opowiadań Zagłada Fasoli (1992). Opublikował tom wierszy Bezspojrzenie (1994), zbiory opowiadań: Podobrazie (1997), Patrzeć i patrzeć (2002), powieści: Kino-lino (1995), Łzy (2000), Pigment 2002, Nierozpoznani (2008). Wyróżniony w konkursie Fundacji Kultury Promocja Literatury Polskiej (1999), stypendysta Ministerstwa Kultury (2001). Powieść Łzy została adaptowana i wystawiona w teatrze TVP (2001). Dwukrotnie nominowany do Paszportu Polityki za powieści: Łzy i Pigment.

Klub Nauczyciela zaprasza na spotkanie z Norbertem Gstreinem, autorem powieści Rzemiosło zabijania.

Norbert Gstrein urodził się w 1961 roku w Mils w austriackim Tyrolu. Studiował matematykę i filozofię języka w Innsbrucku, Stanfordzie i Erlangen. Laureat wielu nagród literackich, m.in. Nagrody im. Alfreda Döblina, Nagrody Landu Karyntia i Nagrody im. Uwe Johnsona. Dużo czasu spędził za granicą: mieszkał w Anglii, Szwajcarii, Francji i Chorwacji. Jest autorem trzech tomów opowiadań i sześciu powieści, po polsku ukazały się jego Angielskie lata.

RZEMIOSŁO ZABIJANIA

Latem 1999 r. w Kosowie zostaje zamordowany austriacki dziennikarz Christian Allmayer relacjonujący rozpad Jugosławii od początku bałkańskiej wojny. Ta śmierć staje się kanwą powieści, którą postanawia napisać jego dawny znajomy, Paul, niespełniony pisarz.
Paul wyrusza w podróż śladami Allmayera, wiodącą przez spustoszone wojną Chorwację i Bośnię, chce na własne oczy przekonać się, jak wygląda praca korespondenta wojennego. Towarzyszą mu jego przyjaciółka, Helena, której rodzice pochodzą z Dalmacji i bezimienny narrator.
Odwiedza między innymi jednego z byłych przywódców wojskowych, z którym Allmayer przeprowadzał przed laty wywiad na froncie, by postawić mu to samo, co wówczas pytanie: „Jak to jest kogoś zabić?”. To spotkanie otwiera mroczną historię, która kładzie się cieniem nawet na początkowo pozornie niezaangażowanym obserwatorze. Paul musi zrozumieć, że nie można bezkarnie dociec i wyjaśnić rzeczy ostatecznych.
Rzemiosło zabijania to powieść wielopłaszczyznowa: o wojnie bałkańskiej, ale też o jej postrzeganiu przez literaturę. Nieustannie pojawia się tu pytanie jak pisać o barbarzyństwie, by nie popaść w kicz i patos, jak opowiadać i przypominać, kiedy „z góry jest jasne, że jest za późno i pisaniem nie da się umarłych przywrócić do życia”. W szerszym kontekście to także rzecz o narracji samej w sobie, powieść o powstawaniu książki.

"Dzięki Rzemiosłu zabijania wojna w Chorwacji i byłej Jugosławii weszła do współczesnej niemieckiej literatury frontowymi drzwiami. Gstrein pokazuje ją jako dramat moralny i egzystencjalny, który może dotknąć nawet ludzi pozornie niezaangażowanych."
Nenad Popovic, "Feral Tribune"

"Ta książka ma w sobie wszystko, czego spodziewamy się po wielkiej literaturze: miłość i szaleństwo, śmierć i zbawienie. Postaci, które jednocześnie zapadają w pamięć i jej umykają. Przemoc, wyobcowanie, ale też czułość i intymność. Jest dbała o szczegół, a równocześnie stawia pytania fundamentalne, ze świadomością, 'pokory, że wie się o wiele za dużo, a równocześnie nic'".
Andreas Breitenstein, "Neue Zürcher Zeitung"

mała litera zaprasza na spotkanie z Agnieszką Taborską, pisarką, historyczką sztuki i romanistką. Taborska wydała m.in. "Senny żywot Leonory de la Cruz" (tłumaczony na angielski i francuski), "Abecadło Topora", "Okruchy amerykańskie", "Spiskowców wyobraźni" oraz przekłady książek Philippe’a Soupaulta, Gisèle Prassinos i Spaldinga Graya. Jej bajki dla dorosłych i dzieci ukazały się w Polsce, Niemczech, Japonii i Korei. Od 1988 roku dzieli czas między Warszawę i Providence (USA), gdzie w Rhode Island School of Design wykłada historię sztuki. W 2009 roku nakładem wydawnictwa Sonia Draga ukazała się książka „Księżniczka Angina” Rolanda Topora z ilustracjami autora i przedmową Agnieszki Taborskiej, która jednocześnie przełożyła na język polski angielskie wydanie.
„Księżniczka Angina” zajmuje łączy w sobie najlepsze cechy twórczości Topora: poezję, czarny humor, błyskotliwą inteligencję, zamiłowanie do gier językowych, zmysł dostrzegania na pozór nieistotnych szczegółów... Stanowi lekturę obowiązkową dla wielbicieli "Alicji w Krainie Czarów”, "Zazi w metrze" i innych opowieści o niegrzecznych dziewczynkach. W niewielu książkach znaleźć można tak znakomity mariaż tekstu z intrygującymi ilustracjami
Spotkaniu będzie towarzyszyła wystawa TOPSYCHOPOR - zaprojektowanej przez Topora w latach 70. gry planszowej. Bardzo Toporowskie czarno-białe rysunki, w połączeniu z regułami gry, czerpiącymi ze słownika psychoanalizy na opak, pozwalają wejrzeć w poetycko-ironiczny świat mistrza czarnego humoru.
Spotkanie poprowadzi Dominika Łarionow. Wstęp wolny.

Najważniejszy łódzki festiwal literacki rośnie w siłę. Tegoroczna edycja Pulsu Literatury trwać będzie pięć dni i swoim zasięgiem obejmie nie tylko Łódź. Festiwalowy program prezentuje się niezwykle bogato - panele dyskusyjne, prezentacje, spotkania autorskie, projekcje filmów, koncerty, warsztaty translatorskie, slam poetycki, turniej jednego wiersza oraz rozstrzygnięcie aż trzech konkursów poetyckich.
Zobacz szczegółowy program imprezy.

III FESTIWAL PULS LITERATURY
WOJNA I POKÓJ
Łódź, 9 – 12 grudnia 2009 r.

Organizatorzy: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi , Poleski Ośrodek Sztuki i Muzeum Kinematografii.

Nazwa festiwalu nawiązuje do ukazującego się poza cenzurą w latach 1977 – 1981 legendarnego czasopisma PULS, którego współzałożycielem, a także redaktorem naczelnym był poeta Jacek Bierezin (1947 – 1993), patron prestiżowego dziś konkursu dla poetyckich debiutantów, którego jubileuszowa, 15. edycja zostanie rozstrzygnięta podczas tegorocznego festiwalu.

Imprezy towarzyszące: Translatorski Puls Literatury, Puls Literatury dla Dzieci oraz Puls Literatury w Filmie.

Festiwal Puls Literatury, najważniejsze wydarzenie literackie Łodzi, to kilkanaście spotkań, dyskusji, prezentacji, projekcji, koncertów, odbywających się w Poleskim Ośrodku Sztuki w Łodzi, Muzeum Kinematografii w Łodzi oraz (novum!) w Muzeum Regionalnym w Brzezinach.

Istotą festiwalu jest próba łączenia historii z teraźniejszością, wskazywanie na istotne dla współczesnej literatury źródła i tradycje. Hasło tegorocznego festiwalu „Wojna i pokój” nawiązuje do rocznic: 1939 i 1989. Ale rozumiane jest szerzej. Prócz bowiem debat na takie tematy, jak „Życie literackie a przełomy historyczne” czy „Kolumbowie dziś” (o obecności czy nieobecności tradycji pokolenia wojennego w dzisiejszej literaturze), tematem rozważań będą również dzisiejsze „barwy wojenne literatury”, to znaczy „wojny”, jakie współczesna literatura prowadzi i „linie frontów”, jakie przez nią przebiegają. W poświęconych tym tematom panelach, moderowanych przez łódzkich literaturoznawców, Tomasza Cieślaka i Krystynę Pietrych, wezmą udział znakomici krytycy i pisarze, m.in. Kinga Dunin, Przemysław Czapliński, Piotr Śliwiński, Jacek Gutorow, Krzysztof Siwczyk, Radosław Kobierski, Sergiusz Sterna Wachowiak.

Odbędzie się też cykl spotkań „Krytyk i jego pisarz”, podczas którego znakomici krytycy zaprezentują autorów (poetów i prozaików), z którymi wiążą obecnie swoje nadzieje i na których chcą szczególnie zwrócić uwagę publiczności czytającej. Dojdzie do następujących dwugłosów krytyczno-pisarskich: Tomasz Bocheński (Łódź) – Zbigniew Kruszyński (Sztokholm), Roman Kurkiewicz (Warszawa) – Marek Bieńczyk (Kraków), Piotr Śliwiński (Poznań) – Paweł Marcinkiewicz (Opole).

Podczas Festiwalu nastąpi też rozstrzygnięcie kilku konkursów literackich, z czego najważniejszy to XV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego, prestiżowa impreza dla młodych poetów. Na konkurs wpłynęło blisko dziewięćdziesiąt debiutanckich tomów poezji z całej Polski, z których trzynaście specjalna komisja selekcyjna, pracująca pod kierownictwem Lucyny Skompskiej, nominowała do nagrody głównej. Jury tegorocznej edycji stanowić będą dotychczasowi laureaci konkursu, a przewodniczył mu będzie poznański poeta Edward Pasewicz.

Gościem specjalnym XV edycji konkursu im. Bierezina będzie Andrij Ljubka (ur. 1987) ukraiński poeta, tłumacz, eseista, krytyk najmłodszego pokolenia, laureat nagrody DEBIUT 2007. Autor zbiorów poezji: Wisim misjaciw szizofrenii (Osiem miesiecy schizofrenii) (2007), Terroryzm (Terroryzm) (2008). Uczestnik wielu ukraińskich i europejskich akcji literackich i festiwali, m.in. w Berlinie, Innsbrucku, Darmstadt, Moskwie, Kijowie. Jego wiersze zostały już przetłumaczone na węgierski, niemiecki, białoruski, rosyjski, angielski, polski i portugalski. Mieszka w Użhorodzie na Zakarpaciu.

Podczas festiwalu odbędzie się także rozstrzygnięcie innych konkursów, w tym krytycznoliterackiego i translatorskiego (z literatury austriackiej i szwajcarskiej).. Na ten ostatni konkurs wpłynęło ponad sto prac z Polski i Niemiec. Jego laureaci wezmą udział w specjalnych warsztatach prowadzonych przez Sławę Lisiecką.

Rozstrzygnięte zostaną też konkursy na prozę poetycką im. Witolda Sułkowskiego (współzałożyciela i redaktora „Pulsu”) oraz na utwory liryczne im. Andrzeja Babaryki, oryginalnego i wrażliwego poety, barwnej postaci łódzkiego życia artystycznego. I edycja konkursu jego imienia, zorganizowanego z inicjatywy władz Brzezin, rodzinnego miasta Babaryki, ma właśnie upamiętnić osobę i twórczość tego przedwcześnie zmarłego twórcy. Puls Literatury dla Dzieci – to specjalna impreza dla najmłodszych, podczas której z najmłodszymi czytelnikami spotkają się Kalina Jerzykowska i Andrzej Strąk.

Ponadto odbędę się prezentacje łódzkich periodyków („Tygiel Kultury’, „Arterie”) oraz książek łódzkich poetów (Lucyna Skompska, Kacper Bartczak, Jerzy Jarniewicz). „Poezja na co dzień” to tytuł wyboru wierszy Lucyny Skompskiej, świeżo opublikowanego w związku z 40-leciem debiutu tej znakomitej poetki.

Imprezą towarzyszącą festiwalowi będzie trwający aż do 17 grudnia przegląd polskich filmów inspirowanych literaturą.

Polskie Radio Łódź oraz Uniwersytet Łódzki w 200. rocznicę urodzin Juliusza Słowackiego ogłaszają konkurs na list poetycki „Rozdzielił nas gościniec płynnego szafiru, Ty w Tebach, ja dopiero wypływam z Kairu”.
Główna nagroda - 2 tysiące złotych oraz cenne nagrody rzeczowe (książki i zestawy kosmetyków). Wszyscy nagrodzeni, a także autorzy najlepszych wierszy otrzymają egzemplarze tomików pokonkursowych. Prace oznaczone godłem należy nadsyłać do 31 grudnia 2009 r. pod adresem: Polskie Radio Łódź, ul. Narutowicza 130, 90 - 146 Łódź z dopiskiem na kopercie - „KONKURS NA LIST POETYCKI". Ogłoszenie wyników w styczniu 2010 r.

Regulamin konkursu

Już po raz szósty w Kutnie, miejscu urodzenia Szaloma Asza, odbędzie się festiwal poświęcony twórczości tego żydowskiego pisarza. W programie festiwalu znajdują się wykłady związane z życiem, kulturą, twórczością i czasami pisarza, koncert grupy Yankel Band, tradycyjny żydowski poczęstunek, pokazy filmowe oraz rozstrzygnięcie Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Szaloma Asza.

Szalom Asz, jid. שלום אַש (ur. 1 stycznia, 1 października lub 1 listopada 1880 w Kutnie, zm. 10 lipca 1957 w Londynie) - żydowski prozaik, dramaturg i eseista piszący w języku jidysz.
Szalom różnił się od reszty rodzeństwa, więc ojciec zaczął przygotowywać
swego najmłodszego syna do funkcji rabina. Miał najlepszego nauczyciela Tory. Nauczył się sam czytać po polsku i po niemiecku, a także po rosyjsku. Przeczytanie „Księgi pieśni” Heinego sprawiło, że zaczął zapoznawać się z literaturą nieżydowską - Goethem, Lessingiem, Schillerem. Lektura tych zakazanych ksiąg wykluczyła go z rodziny i gminy żydowskiej już w wieku 17 lat. Najpierw został nauczycielem we wsi pod Kutnem, a potem przeniósł się do Włocławka, gdzie pisał listy Żydom, którzy tej umiejętności nie posiedli. Poznawał w tym czasie twórczość Prusa i Tołstoja.
Interesował go ruch syjonistyczny, który stawał się coraz bardziej popularny. Początkujący pisarz koncentrował się więc na tematach nacjonalistycznych, odkrywając równolegle literaturę jidysz, np. Icchaka Lejba Pereca, czasopismo „Der Jid”. W 1899 roku Asz spotkał się z Perecem, a w 1900 roku przy jego wsparciu opublikował w „Der Jid” opowiadanie „Mojszełe”. Przeniósł się do Warszawy, gdzie zaznał biedy, gdyż przez następne lata nie mógł nic wydać. Dopiero w 1902 roku ukazał się zbiór nowel zatytułowany „W złym czasie”. W tym czasie rodzina Asza wyemigrowała do Ameryki. Szalom ożenił się z Matyldą, córką swojego przyszłego tłumacza na język polski - Mojszy Szpiry. Ma z nią trzech synów: Nathana, Mosesa[1], Johana i córkę Ruth. W Krakowie poznał Stanisława Witkiewicza i Stefana Żeromskiego, z którymi się zaprzyjaźnił, później w gronie jego przyjaciół znalazły się także Eliza Orzeszkowa, Maria Dąbrowska oraz malarz - Jan Stanisławski. Po wystawieniu w Sankt Petersburgu dramatu „Sabbatai Ziwi” (ros. „Czasy Mesjasza”) i odniesieniu sukcesu, Asz wyjechał do Berlina, gdzie ogromne wrażenie zrobił na nim „Kupiec Wenecki” i to pod jego wpływem powstał w Kolonii najbardziej znany dramat pisarza „Bóg zemsty”. Wzbudził on wielkie kontrowersje w środowiskach żydowskich, gdyż bohater prowadzi dom publiczny, ale i przyniósł wielki sukces autorowi. Dzięki temu stać go było na wyjazd do ziemi przodków - do Palestyny i Egiptu.
W 1910 roku odwiedził swoją rodzinę w USA. Potem mieszkał w Paryżu. Z chwilą wybuchu I wojny światowej wyjechał znowu do Ameryki. Po wojnie działał w Berlinie i na Litwie, aby w roku 1920 wrócić do Stanów i otrzymać tamtejsze obywatelstwo. W 1925 Wrócił do Europy - do Niemiec, Francji i Polski, odwiedził też ZSRR. Za „Przed potopem” otrzymał order Polonia Restituta. Od roku 1938 osiadł w USA, gdzie tworzył kolejną trylogię, składającą się z następujących dzieł: „Mąż z Nazaretu”, „Apostoł” i „Maria”, z których pierwsze wywołało ostrą krytykę zarówno wśród chrześcijan, jak i żydów. W 1946 roku powstał „Płonący cierń” - tom nowel o Holocauście i dramat „Narodziny Hitlera”. Szalom Asz ostatnie lata życia spędził w Bat Yam w Izraelu.

Profesor Andrzej Marian Bartczak jest w Polsce prekursorem książki artystycznej. Od 40 lat tworzy coś, co ostatnio zostało nazwane liberaturą.
Jego dokonania zostały docenione w Świdnicy - tamtejsza biblioteka miejska wydała przepiękny albumposwięcony książkom artystycznym profesora, a jednocześnie będący zbiorem jego wierszowanych notatek o sztuce, mądrości i przerzucaniu między ludźmi tytułowych mostów. Na łódzkiej premierze Kolekcjonera mostów będzie też można obejrzeć ilustrowane notatniki z poetyckimi zapiskami artysty.

W książce znalazło się 40 miniatur poetyckich Andrzeja Bartczaka. Niezwykły układ typograficzny jest dziełem Michała Kacperczyka. Wyboru wierszy dokonał Piotr Grobliński.