Program finału Konkursu dla Młodych Poetów „Moje świata widzenie”

30 maja 2009 /sobota/

16.20 Spotkanie w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego (ul. Jana Matejki 32/38, parter) na wystawie Wiosna z „Tyglem Kultury”, konkurs na wiersz KONTERFEKT dla laureatów „Mojego świata widzenia 2009” w ramach Press Art-u Zbigniewa Koszałkowskiego

16.45 Akcja poetycka w tramwajach

18.00 Warsztaty poetyckie Jerzego Jarniewicza dla młodych poetów

19.00 Finał konkursu „Moje świata widzenie 2009” w Bałuckim Ośrodku Kultury RONDO (ul. Limanowskiego 166, w Łodzi)
a) ogłoszenie wyników, wręczenie nagród laureatom,
b) konkurs na interpretację utworów patrona imprezy Zbigniewa Dominiaka,
c) dyskusje i posiłek,
d) ogłoszenie wyników konkursów: Press Art-u i na interpretację wierszy Zbigniewa Dominiaka.

BLOOMSDAY 2009 - KONKURS

Konkurs o literaturze irlandzkiej
z okazji Bloomsday 2009
w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Marszałka J. Piłsudskiego w Łodzi

1) Proszę połączyć tytuły poniższych utworów wydanych w Polsce z ich autorami:
Tytuły: Swenny wśród drzew ; O świętości i whiskey ; Tajemnica rodu Hegartych; Maliński ; Światło elektryczne ; Stefan bohater ; Gwiazda Mórz : pożegnanie starej Irlandii ; Mistrz ; Evelyn ; Droga do Tary ; Morze ; Woda różana i chleb na sodzie ; Dzieci Eve ; Odjazd do Bizancjum ; Tancerz.
Autorzy: Seamus Heaney ; Deirdre Purcell ; Siofra O’Donovan ; Evelyn Doyle ; Joseph O’Connor ; Marsha Mehran ; William Butler Yeats ; Anne Enright ; John Banville ; Colm Toibin ; Flann O’Brien ; Sean O’Faolain ; Maeve Binchy ; James Joyce ; Colum McCann.

2) Proszę wymienić przynajmniej dwóch Irlandczyków - laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.

3) Proszę wymienić przynajmniej trzech polskich tłumaczy, którzy przekładali utwory Jamesa Joyce'a.

4) W którym roku ukazało się pierwsze polskie wydanie "Ulissesa":
a) 1936, b) 1957, c) 1969, d) 1971

5) W 2009 r. obchodzona jest okrągła rocznica śmierci wybitnego irlandzkiego poety, dramaturga, męża stanu i noblisty. Proszę podać jego imię i nazwisko oraz z jakim regionem Irlandii był emocjonalnie związany?


Odpowiedzi można nadsyłać do dnia 12 czerwca 2009 r. na adres pocztą elektronicznej sekretariat@hiacynt.wimbp.lodz.pl ; przesłać na adres: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Marszałka J. Piłsudskiego, ul. Gdańska 100/102, 90-508 Łódź, z dopiskiem „Bloomsday” lub przekazać osobiście do sekretariatu Biblioteki (od poniedziałku do piątku, w godz. 7.30 – 15.30, II piętro).
Wśród osób, które nadeślą prawidłowe odpowiedzi rozlosowane będą nagrody książkowe.
Ich fundatorem jest Konsulat Irlandii w Poznaniu. Nagrody zostaną wręczone w WiMBP im. Marszałka J. Piłsudskiego 15 czerwca 2009 r. po prelekcji Krzysztofa Schramma „Literackie przystanki w Irlandii czyli o literaturze Zielonej Wyspy w przededniu Bloomsday”.

Spotkanie z Magdaleną Miecznicką.

Magdalena Miecznicka (ur. 1977) - polska dziennikarka i publicystka, krytyk literacki. Córka Barbary Miecznickiej (tłumaczki literatury pięknej z języka rosyjskiego, redaktorki książek, sekretarza Polskiego PEN Clubu).

W 2001 ukończyła Międzywydziałowe Indywidualne Studia Humanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Jest absolwentką Wydziału Literatury Ogólnej i Porównawczej Uniwersytetu Paris III - Sorbonne Nouvelle (Nowa Sorbona) (stypendystka rządu francuskiego 2002). W latach 1998-1999 stypendystka Fundacji Batorego (studia w Kalamazoo College, Michigan, Stany Zjednoczone). Od 2004 do 2007 pracowała w Instytucie Badań Literackich PAN jako asystent w Pracowni Poetyki Historycznej. W swojej pracy naukowej zajmowała się głównie twórczością Witolda Gombrowicza.

Jako krytyk literacki publikowała w "Tekstach Drugich", "Twórczości", "Teatrze", "Nowych Książkach", "Przekroju", "Newsweeku" i "Gazecie Wyborczej". Współpracowała z Polskim Radiem i TVP. Od 2006 publikuje w "Dzienniku".

Autorka książki Cudowna kariera Magdy M..

Poezja w kamienicy - spotkanie z Józefem Baranem.

Józef Baran urodził się 17 stycznia 1947 r. w Borzęcinie. Studiował filologię polską w WSP w Krakowie. Zadebiutował wierszami w "Tygodniku Kulturalnym" w 1968 r. Pracował jako górnik, nauczyciel, dziennikarz . Publikował wiersze we wszystkich ważniejszych pismach, od "Tygodnika Powszechnego" począwszy, poprzez "Kulturę" warszawską i paryską, "Poezję", "Literaturę", czy nowojorski "Przegląd Polski".
W 1991 był stypendystą Svenska Institutet w Sztokholmie, a w rok później otrzymał stypendium na wyjazd do Szwecji z Fundacji Wspierania Niezależnej Nauki i Kultury Polskiej w Paryżu.
W maju 2000 czytał swoje wiersze w gmachu ONZ w Nowym Jorku na spotkaniu poetów polskich i amerykańskich. W październiku 2001 reprezentował poezję polską na XXI Światowym Kongresie Poetów w Sydney.
Podróżował po Europie i innych kontynentach: był dwukrotnie w Stanach Zjednoczonych,
w Australii, Afryce, Azji i opisał swoje podróże m.in. w dziennikach "Koncert dla nosorożca"(2005), "Przystanku Marzenie"(2008) a także w wielu wierszach publikowanych
w różnych zbiorach.
Jego utwory były śpiewane przez Stare Dobre Małżeństwo i Grupę pod Budą, a także przez Elżbietę Adamiak, Hannę Banaszak i in.

Rewolucja 1968 roku - debata.

Dawno, dawno temu studenci z obu stron – zarówno Atlantyku, jak i żelaznej kurtyny – wystąpili przeciwko ograniczeniom swobód i wolności. Choć bezpośrednie przyczyny ich działań były odmienne i zależały od kontekstu politycznego, to wspólny mianownik jest oczywisty. Chodziło o to, by rozluźnić ideologiczny gorset, by przewietrzyć duszne sale partyjne i wykładowe, by poszerzyć możliwość działania akceptowanego przez państwo.

Przez 40 lat od wydarzeń z 1968 roku, wystąpienia studenckie były wielokrotnie opisywane, analizowane, ale też mitologizowane stając się inspirującym materiałem nie tylko dla naukowców i publicystów, lecz również artystów. Pomimo to, temat nadal nie wydaje się wyczerpany. Nawet jeśli pojawia się niewiele nowych informacji, to świadkowie i uczestnicy tamtych wydarzeń wciąż chcą o nich opowiadać. Osoby, które w nich nie brały udziału – nadal pragną słuchać.

Zamiast więc pytać, czy wciąż jest sens rozmawiać o marcu i maju 1968 roku, warto zastanowić się – co to zainteresowanie mówi o nas? O studentach w latach 60. (tak jak i o tych dzisiejszych) mówiło się, że zupełnie nie interesują się polityką. Co się takiego stało, że wyszli nagle na ulicę? I czym tak naprawdę była rewolta studencka? Buntem przeciwko autorytarnym tendencjom, rewolucją obyczajową, próbą realizacji politycznej utopii? Jak wyglądały studenckie wystąpienia po obu stronach żelaznej kurtyny i na ile uprawnione jest zestawianie polskiego marca i maja we Francji czy Niemczech? Najważniejsze zaś pytanie brzmi: co zostało z rewolty i po marzeniach o sprawiedliwszym świecie?

Goście:

Zdzisław Jaskuła – poeta, pisarz, reżyser i społecznik. Razem ze Sławą Lisiecką przetłumaczył książkę „Maj ’68. Rewolta” pod red. Daniela Cohn-Bendita, i Rüdigera Dammanna wydanej nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej.
Piotr Osęka – historyk, współpracownik Gazety Wyborczej, autor książki o polskim marcu 68.
Sławomir Sierakowski – założyciel i redaktor naczelny „Krytyki Politycznej”.
Adrian Zandberg - historyk, współpracownik portalu lewica.pl, działacz Młodych Socjalistów.

Promocja książki Hipisi w PRL-u i spotkanie z Kamilem Sipowiczem.

Książka ta, a właściwie bogato ilustrowany zdjęciami materiałami prasowymi z lat 60-tych album spotkała się z wielkim zainteresowaniem czytelników i mediów. Wypełniła ona lukę w nowożytnej historii Polski wzbogacając ją o prezentacje polskiego ruchu hipisowskiego.

Hipisi w PRL-u to książka, która chce uchronić przed historycznym i społecznym zapomnieniem kontrkulturowe zjawisko polskich hipisów z okresu PRL-u. Hipisi - ci niewinni rewolucjoniści, których komunistyczna propaganda napiętnowała jako pasożytów i narkomanów, nie mieli dotychczas szansy, aby obronić się przed fatalnym wizerunkiem. Wizerunkiem, który przetrwał zmianę ustrojową i został przejęty przez nowych szafarzy historii i prawdy. Hipisi w komunistycznej Polsce pokazali władzy i ludziom, że można podjąć próbę innego życia niż przewidywał to kolektywny ideał stworzony przez marksistów. Trzeba pamiętać tamte czasy, aby wiedzieć jak wiele to znaczyło. Hipisi rozpoczęli ruch małej, wewnątrzgrupowej solidarności. Mieli odwagę głosić wolność, pokój i miłość. Pozostawili swój ślad w sztuce, muzyce, teatrze, psychologii i ekologii.

Tak o książce pisała prasa:
„Książka Sipowicza to osobista elegia dla hipisów, ofiar i bohaterów tamtych czasów, skomponowana przez kogoś, kto w tym ruchu sam uczestniczył. Z drugiej strony to okazja do pytań: gdzie dzisiaj są tamci ludzie i co zostało z ruchu, który tworzyli?” - Jerzy Jarniewicz, Gazeta Wyborcza 14 X 2008

„Mimo naukowego sztafażu Kamilowego dzieła, pomimo intelektualnej podbudowy w postaci utopii Marcusego, poezji Ginsberga i prozy Kerouaca pozostaje ta książka przede wszystkim bardzo osobistym spojrzeniem autora na czas i ludzi, których zna, rozumie, choć niekoniecznie akceptuje. Może dlatego wyczulony jest na zbyt daleko idące dystansowanie się pewnych osób od tego, kim byli.” - Krzysztof Masłoń, Rzeczpospolita, 18-19 października 2008

„Hipisi w PRL-u to rzadko u nas spotykana diagnoza społeczna pokazująca kulturowy wymiar kontestacji policyjnego państwa przełomu lat 60. I 70. Zaangażowanie po stronie opozycji demokratycznej tym razem może się usytuować poza matrycą narodowo-polityczną. Dla autora opór wobec socjalistycznej stabilizacji, nawet przybierający formy eskapizmu, był „rozproszoną rewolucją” o potężnej sile rażenia.” - Kazimiera Szczuka, Wysokie Obcasy, 25 października 2008

Sipowicz, Kamil; dziennikarz, historyk filozofii, malarz; ur.23 lipca 1953 Otwock, wolny, syn (Szymon ur.1976). Studia 1974-1979 Akademia Teologii Katolickiej Wydział Filozofii Chrześcijańskiej, mgr 1979, studia doktoranckie na Ludwig Maxilimilian Universitat w Monachium (1980-1982) i Freie Universitat Berlin (1982-1988); dr (1992). Publikacje na tematy muzyczne: miesięcznik Jazz (od 1975 roku), Jazz Forum; tygodnik Razem (od 1984 roku), Magazyn Muzyczny, Tylko Rock, Warsaw Voice .Publikacje filozoficzne w pismach: Philosophia Christianae (1980), Życie i Myśl (1980), ExLibris 1995. Publikacje w Playboyu, Polityce i Maksie. W 1999 redaktor naczelny polskiej edycji miesięcznika MAX. Publikacja wierszy w miesięczniku Twórczość (1983) oraz tomiku Tajemnicze dzieje pierwiastków w podziemny wydawnictwie Przedświt (1983), tomik Królowie w kole ognia (miniatura 1989), książka Podwójna linia życia (współautor) (wydawnictwo Piękna i reedycja ISKRY 1997)

Spotkanie z Magdaleną Środą

Magdalena Środa w swojej najnowszej książce dokonuje przeglądu stereotypów, uprzedzeń, „prawd niezmiennych”, na których ufundowane są społeczne, jak również polityczne opinie dotyczące kobiecości, męskości, rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, prostytucji. Zajmują ją sprawy aktualne i gorące, uwikłane w polityczny dyskurs i publicystyczne spory, takie jak aborcja, pornografia czy homoseksualizm. Patrzy przez pryzmat historii idei i etyki rozumianej jako dziedzina filozofii, a nie jako religijna moralistyka. Kwestionuje dogmaty o niezmiennej polskości, „twardej” męskości i „kruchej” kobiecości, a zwłaszcza o tym, co zgodne z naturą, a co nie. Książka prowokuje i pobudza do rozmyślań. Jest bezkompromisowa wobec polityków, dziennikarzy, antyfeministów i antyfeministek. Autorka widzi konieczność rewizji utartych poglądów, zachęca do wyjścia poza sposób myślenia w jej przekonaniu nasączony strachem przed utratą patriarchatu, utożsamianego z „porządkiem naturalnym” lub „boskim”. Jak większość liberalnych filozofów i filozofek jest entuzjastyczną zwolenniczką emancypacji, równości, racjonalizacji i postępu. Wierzy w ideały oświecenia. W rozum i wolność. Ceni tolerancję, różnorodność, autonomię i zmianę. Jest zdeklarowaną feministką.

Według Magdaleny Środy w Polsce feministka postrzegana jest niemalże jak terrorystka, a tematy związane z prawami kobiet są marginalizowane.
Feminoteka

Spotkanie z Pią-Kristiną Garde

Jesienią 1945 roku w Szwecji ukazała się książka Świadectwo skazanych na śmierć. Autorzy, Gunhilda i Einar Tegen, z kilkuset wywiadów i ankiet przeprowadzonych wśród osób uratowanych z obozów koncentracyjnych wybrali dwieście, które miały zachować dla potomności pamięć o tej straszliwej zbrodni. Jednak chociaż od końca wojny minęło ponad sześćdziesiąt lat, nadal istnieją pytania, na które brak odpowiedzi. Pia-Kristina Garde postanowiła odnaleźć dawnych respondentów i dowiedzieć się, jak potoczyło się ich życie.

"Dzięki akcji humanitarnej szlachetnych Szwedów udało się uratować pod sam koniec wojny pewną liczbę więźniów obozów koncentracyjnych. Część z nich była tak wyniszczona, że rychło zmarła, część wróciła do normalnego życia. Ale czy rzeczywiście było ono normalne? Jak układały się ich losy, jak postrzegali świat i jak go przeżywali? Autorka dotarła po kilkudziesięciu latach do ocaleńców i pytała, jak żyje się z bagażem tak strasznych doświadczeń, wyniesionych z czasów pogardy. O tym właśnie opowiada ta niezwykła książka. Koncentracyjne uniwersum, choć skończyło się wraz z zamknięciem ostatniego obozu, trwa w tych, którzy stali się jego ofiarami. Czy można się od niego wyzwolić? Zebrane w tym tomie rozmowy stanowią próbę odpowiedzi na te pytania."
Michał Głowiński



Pia-Kristina Garde urodziła się w roku 1951 w Sztokholmie. Z wykształcenia aktorka. Studiowała w Szwecji i w USA. Porzuciła karierę aktorską po urodzeniu syna w 1990 roku. Obecnie pracuje jako asystentka w bibliotece Nordiska Museet w Sztokholmie. Autorka poezji, artykułów oraz książek. W roku 1977 wydała m. in. książkę o umierających w Szwecji i Anglii pod tytułem Istnieje inny sposób, a w roku 1999 o artystach u schyłku życia mieszkających w południowej dzielnicy Sztokholmu zatytułowaną Dom artystów – zaczarowana kwatera. Jako nastolatka zobaczyła w telewizji zdjęcia uwolnionych z Zagłady więźniów obozu Bergen-Belsen. Obrazy te były dla niej wstrząsające. W roku 1980 przeczytała szwedzką książkę "Świadectwo skazanych na śmierć"m - o ludziach sprowadzonych z obozów do Szwecji w 1945. Wówczas postanowiła odnaleźć tych, o których mowa w tej książce.

b]Grzegorz Kasdepke napisał książkę, która przybliża grecką mitologię dzieciom w wieku 5-8 lat. Piękne, kolorowe ilustracje wykonała Iwona Cała. Pozycję proponuje czytelnikom łódzkie wydawnictwo Literatura.

Mity dla dzieci to lektura wprowadzająca najmłodszych czytelników w świat starożytnej Grecji, rozwijająca wyobraźnię dziecka, oryginalna i niezwykle interesująca.

Kasdepke przedstawia dzieciom, w sposób niezwykle barwny i przystępny, Olimp – siedzibę bogów greckich, pełną przepychu i uczt, a także Grecję zwykłych śmiertelników, zamieszkiwaną przez ludzi oraz liczne nimfy, centaury i mityczne potwory. Dzięki niebanalnemu poczuciu humoru autora książka nie tylko uczy, ale i bawi.

Spotkania z Małgorzatą Kalicińską i Izabelą Sową

Spotkania z *Małgorzatą Kalicińską* odbędą się w: Miejskiej Bibliotece
Publicznej w Łódź-Bałuty FB nr 14 (26. 05. 09. o godz. 16.30),
Miejsko-Powiatowej Bibliotece Publicznej w Zgierzu (26. 05. 09. o godz.
19.00), Miejskiej Bibliotece Publicznej Łódź-Polesie FB nr 9 (27. 05.
09. o godz. 17.00), Miejskiej Bibliotece Publicznej w Konstantynowie
Łódzkim (27. 05. 09. o godz. 19.00), Miejskiej Bibliotece Publicznej w
Pabianicach FB nr 4 (28. 05. 09. o godz. 16.30), Bibliotece Publicznej w
Łasku (28. 05. 09. o godz. 19.00)

Małgorzata Kalicińska, autorka bestsellerowych powieści :/ Dom nad
rozlewiskiem, Miłość nad rozlewiskiem, Powroty nad rozlewiskiem ;
/opowiadań w antologiach:/ Nasze Polskie Wigilie, Wakacyjna miłość,
/jest absolwentką XXXVII Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława
Dąbrowskiego w Warszawie, następnie ukończyła SGGW-AR w Warszawie. Pracowała w
szkołach: Technikum Ogrodniczym w Konstancie-Jeziornie, Szkole
Podstawowej nr 312 w Warszawie, Szkole Podstawowej nr 328 w Warszawie.
Była researcherką w TVP1 w programie Kawa czy herbata. Współtworzyła program /Forum nieobecnych/, współpracowała przy redagowaniu programu /Żyć bezpieczniej/. Wiele lat pracowała i była współwłaścicielką Agencji
Reklamowej Camco - Media. Ma dwoje dorosłych dzieci: Stanisława i
Barbarę.


*****

Spotkania z *Izabelą Sową* odbędą się w bibliotekach: Miejskiej
Bibliotece Publicznej Łódź-Widzew Dział Gromadzenia (21. 05.09 godz.
16.30), Gminnej Bibliotece Publicznej w Piątku (21. 05. 09. godz.
19.00), Miejskiej Bibliotece Publicznej Łódź-Polesie FB nr 3 (22. 05.
09. godz. 16.00), Miejskiej Bibliotece Publicznej w Pabianicach FB nr 2
(22. 05. 09. godz. 18.30).

Izabela Sowa (ur. 1969) - krakowską pisarka, tłumaczka poradników
psychologicznych i dziennikarka. Urodziła się w Stalowej Woli.Rozgłos
przyniosła jej tzw. seria owocowa. W powieściach /Smak świeżych malin/,
/Cierpkość wiśni/, /Herbatniki z jagodami/ (2002-2003) Sowa opisuje
świat 20- i 30-latków, którzy borykają się ze zwyczajnymi i powszechnymi
problemami. Ceniona za styl i pogodę ducha jest również autorką powieści
Zielone jabłuszko - sentymentalnej historii rozgrywającej się w Polsce
latach 80. Napisała opowiadanie /Trójpak świąteczny/ do zbioru opowiadań
Opowieści wigilijne. W 2006 roku w Wydawnictwie Autorskim opublikowała
zbiór opowiadań 10 minut do centrum. Rok później pojawiła się książka
/Świat szeroko zamknięty/. W 2008 roku ukazała się powieść /Ścianka
działowa/.


NA WSZYSTKIE SPOTKANIA WSTĘP WOLNY!

Spotkanie z Vittorino Andreolim.

Urodzony w Weronie w roku 1940. Psychiatra i pisarz światowej sławy. Studia psychiatryczne i profesjonalną, akademicką praktykę psychiatryczną łączy z głębokim zainteresowaniem filozofią, sztuką jako medium terapeutycznym, oraz poezją i pisarstwem.
Po ukończeniu studiów wykładał w Cambridge (King’s College) i w Cornell University w Nowym Jorku. Pracował również na Uniwersytecie Harwardzkim razem z prof. S.S. Ketym.
Obecnie jest dyrektorem Wydziału Psychiatrii w Weronie, członkiem New York Academy of Sciences, przewodniczącym Sekcji Psychopatologii Ekspresji Światowego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Autor kilkudziesięciu książek: naukowych, popularnych esejów, powieści, zbiorów opowiadań, poezji, sztuk teatralnych; obecny we włoskich massmediach (prasa, TV), tłumaczony na angielski, hiszpański, niemiecki, norweski, japoński.
Od lat osiemdziesiątych podbił włoską publiczność, pisząc o przemocy, narkotykach, chorobach psychicznych, relacjach pokoleniowych i rodzinnych, cierpieniu oraz zabierając głos na temat problemów młodzieży, dzieci, chorych, nauczycieli, itd. Wiele z tych książek stało się bestsellerami o wielokrotnych nakładach; obecnie mediolańskie wydawnictwo Rizzoli wydaje wielotomową serię „Dzieł wszystkich” Andreoliego.

"Zrozumieć cierpienie" to książka o cierpieniu terapeuty i pacjenta, w której autor pisze o emocjach, problemach egzystencjalnych, jakie poznał osobiście jako człowiek i psychiatra. Andreoli ukazuje losy ludzi, z którymi spotkał się w swojej pracy, pisze o cierpieniu globalnym wspominając 11 września, rozważa o tym co dla niego znaczy być człowiekiem, pokazuje związki cierpienia i śmierci, cierpienia i miłości, cierpienia wynikającego z wiary i niewiary...

VII Festiwal Literatury Prope mercatum
" Podróż, literatura faktu"


20.05.godz.18.00
Wieczór autorski Wojciecha Albińskiego.

Wojciech Albiński (ur. 1935 we Włochach pod Warszawą) pisarz , laureat Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza w 2004.
Z zawodu geodeta. Ukończył studia na Wydziale Geodezji Politechniki Warszawskiej. W czasie studiów, w 1956 brał udział w zakładaniu dwutygodnika literackiego Współczesność, gdzie publikował pojedyncze wiersze i felietony. W 1963 wyjechał z Polski, najpierw do Paryża, by w niedługim czasie przenieść się do Genewy a następnie do Afryki. Przez wiele lat mieszkał w Botswanie, a następnie osiadł w Republice Południowej Afryki, gdzie pracował jako geodeta. Kilka jego wierszy ukazało się w paryskiej Kulturze.
Jako pisarz zadebiutował w wieku 68 lat. W 2003 ukazał się jego pierwszy zbiór opowiadań pt. Kalahari, za który otrzymał w 2004 Nagrodę Literacką im. Mackiewicza oraz nominację do Nagrody Nike.
Poza tym napisał : „Królestwo potrzebuje kata”, „Antylopa szuka myśliwego”,” Lidia z Kamerunu”
Opowiadania Albińskiego są mocno osadzone w realiach Afryki Południowej. Autor porusza w nich kontrowersyjne tematy - apartheidu, konfliktów i uprzedzeń rasowych, zderzenia kultur, wplatając w niektóre z opowiadań także wątki polskie.
W 2009 r. pisarz wrócił do Polski.


22.05.godz.18.00
Spotkanie z Wojciechem Jagielskim. Promocja książki „Nocni wędrowcy”, prowadzenie - Anna Groblińska.

Wojciech Jagielski (ur. 1960) – dziennikarz „Gazety Wyborczej”. Świadek najważniejszych wydarzeń politycznych przełomu wieków na całym świecie. Relacjonował rozpad rosyjskiego imperium, załamanie się apartheidu w RPA, połączenie Hongkongu z Chinami, wojny, zamachy stanu, upadki dyktatorów w Afryce i Azji. Autor książek o Kaukazie (Dobre miejsce do umierania), o Czeczenii (Wieże z kamienia; międzynarodowa nagroda „Literatura z frontu” 2007 przyznawana przez miasto Cassino we Włoszech), o Afganistanie (Modlitwa o deszcz; nominowana do Nagrody NIKE 2003, zdobyła Nagrodę im. ks. Józefa Tischnera, Nagrodę Czytelników w konkursie Podporiusz 2003 oraz Bursztynowego Motyla w Konkursie im. Arkadego Fiedlera). Książki Wojciecha Jagielskiego są tłumaczone na włoski, hiszpański, angielski, niderlandzki.

"Nocni wędrowcy" to reporterskie studium jednego z najbardziej niespokojnych państw na Ziemi – Ugandy. Wojciech Jagielski rozpoczyna swoją opowieść w Gulu, gdzie poznaje dzieci-weteranów wojny w kraju Aczolich na prawym brzegu Nilu. Autor przytacza ich wstrząsające opowieści w służbie Armii Bożego Oporu, do której zostały wcielone siłą. Prawie wszystkie z nich zmuszone były zabijać. Niektóre nawet własnych rodziców i rodzeństwo. Jagielski prowadzi nas przez najtrudniejszy okres w dziejach Ugandy – czasy rządów dwóch krwawych dyktatorów – Miliona Obotego i Idi Amina – którzy razem odpowiadają za śmierć niemal miliona ludzi. Odmalowuje również postać, niezwykle kontrowersyjnego, obecnego prezydenta Ugandy – Museveniego – który z uwielbianego wyzwoliciela powoli staje się typowym afrykańskim satrapą. Nocni wędrowcy są nie tylko o polityce i wojnie. To również zbiorowy portret Ugandyjczyków, którzy zmęczeni niemal trzydziestoma latami wojen, od dwóch dziesięcioleci sukcesywnie odbudowują swój kraj.


25.05.godz.18.00
Spotkanie z Maxem Cegielskim. Promocja książki „Oko świata. Od Konstantynopola do Stambułu”, prowadzenie –Andrzej Rostocki.

Max Cegielski (ur. 1975) – Publikował m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Le Monde diplomatique”, „Dzienniku”, obecnie prowadzi program w TVP Kultura. Jeden z założycieli muzycznego kolektywu Masala, z którą otrzymał nagrodę „Antyfaszysty roku 2004”, przyznawaną przez Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”. Jako didżej i prezenter pracował m.in. w Radiostacji i Radiu Jazz. Autor powieści Masala, minipowieści Apokalipso oraz książki o pakistańskim sufizmie Pijani Bogiem, nominowanej do nagrody im. Beaty Pawlak.

"Oko świata". Od Konstantynopola do Stambułu - Zgłębiając Orient, Max Cegielski tym razem pojawia się u jego bram – w Stambule. W prastarych murach i kamienicach odnajduje zupełnie nową treść – widzi dynamicznie rozwijające się centrum tureckiego kapitalizmu. Schodzi z „wytartych” przez turystów i orientalistów szlaków, by z wielu narracji mieszkańców miasta – od radykalnych lewicowców i feministek zaczynając na konserwatywnych sunnitach kończąc – stworzyć jego złożony obraz. Stambuł Maxa Cegielskiego jest zupełnie inny niż ten z sentymentalnego portretu nakreślonego przez Pamuka. Wolny jest od stereotypów utrwalanych przez lata w pismach Pierre’a Lotnego, Edmunda de Amicisa, Alphonse’a de Lamartine’a czy François-René Chateaubrianda. Stambuł to miejsce, gdzie blizny po reformach Atatürka i krwawych rządach armii są nadal świeże w ludzkich umysłach, a przepaść dzieląca biednych i bogatych widoczna jest na każdym kroku. To zbiór wzajemnie wrogich tożsamości – tureckiej, kurdyjskiej, alewickiej, świeckiej, sunnickiej – które łączy silna nić wspólnych ekonomicznych korzyści i siłowo ujednolicany przez post-kemalistowskie elity władzy.


26.05.godz.18.00
Spotkanie z Małgorzatą Szejnert i promocja książki „Wyspa klucz”, prowadzenie – Anna Groblińska.

Małgorzata Szejnert – dziennikarka, współzałożycielka „Gazety Wyborczej” i przez prawie piętnaście lat szefowa działu reportażu w tym dzienniku, opiekunka i mentorka najwybitniejszych polskich reporterów młodego pokolenia – Mariusza Szczygła, Wojciecha Tochmana, Jacka Hugo - Badera. Autorka wielu książek, w tym Czarnego ogrodu, za który została uhonorowana Nagrodą Mediów Publicznych COGITO oraz była nominowana do Nagrody Literackiej Nike, Nagrody Literackiej Gdynia oraz Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus.

"Wyspa klucz"
Małgorzata Szejnert, zabiera nas w podróż na Ellis Island, małą wyspę u wybrzeży Nowego Jorku. W latach 1892-1954 mieściło się tam centrum przyjmowania imigrantów, przez które przewinęło się kilkanaście milionów osób. Ellis Island, zwana „wyspą klucz”, mogła otworzyć bramy do Ameryki, ale mogła też je zamknąć.
Wyspa klucz to fascynujący reportaż, bogato ilustrowany unikatowymi zdjęciami archiwalnymi.


27.05.godz.18.00
Spotkanie z Jackiem Hugo-Baderem. Promocja książki „Biała gorączka”, prowadzenie – Mateusz Marczewski.

Jacek Hugo-Bader: reporter „Gazety Wyborczej”. Uwielbia Rosję i byłe kraje Sojuza, w których w sumie spędził prawie cztery lata. Na rowerze pokonał całą Azję Środkową, pustynię Gobi, Chiny, Tybet, a jezioro Bajkał przepłynął kajakiem. W zimie 2007 roku samotnie odbył podróż samochodową z Moskwy do Władywostoku. Jechał ruskim łazikiem. Jest autorem książki "W rajskiej dolinie wśród zielska", nominowanej do Nagrody Literackiej NIKE, i współautorem filmu dokumentalnego "Jacek Hugo-Bader. Korespondent z Polszy". Dwukrotnie został uhonorowany nagrodą Grand Press (1999, 2003) i głównymi nagrodami Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

"Biała gorączka" to zbiór reportaży z Rosji, w tym o ginącym, syberyjskim plemieniu Ewenków- trawionym alkoholizmem ( tytułową "Białą gorączką") i trzebionym samobójstwami. To opis zetknięcia dwóch kultur, które nie mogą żyć obok siebie.Historia przypominająca agonię świata północnoamerykańskich Indian, tylko dziejąca się teraz-w XXI wieku. Fragmenty książki publikowane były w "Dużym Formacie" i "Wysokich Obcasach"-dodatkach do Gazety Wyborczej.


Wstęp na spotkania 10 zł, studenci-5 zł ,spotkanie z M.Szejnert-wstęp wolny.
Po raz pierwszy Ośrodek wprowadza karnety na wszystkie spotkania-cena 25 zł.

Podczas Festiwalu ( podobnie jak w poprzednim roku) w Ośrodku będzie miała miejsce akcja bookcrossing- czyli nieodpłatnego przekazywania książek poprzez pozostawianie ich w widocznym miejscu w budynku Ośrodka.

VII Festiwal Literatury Prope Mercatum
Podróż, literatura faktu


20.05. godz.18.00
Wieczór autorski Wojciecha Albińskiego.

Wojciech Albiński (ur. 1935 we Włochach pod Warszawą) pisarz , laureat Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza w 2004.
Z zawodu geodeta. Ukończył studia na Wydziale Geodezji Politechniki Warszawskiej. W czasie studiów, w 1956 brał udział w zakładaniu dwutygodnika literackiego Współczesność, gdzie publikował pojedyncze wiersze i felietony. W 1963 wyjechał z Polski, najpierw do Paryża, by w niedługim czasie przenieść się do Genewy a następnie do Afryki. Przez wiele lat mieszkał w Botswanie, a następnie osiadł w Republice Południowej Afryki, gdzie pracował jako geodeta. Kilka jego wierszy ukazało się w paryskiej Kulturze.
Jako pisarz zadebiutował w wieku 68 lat. W 2003 ukazał się jego pierwszy zbiór opowiadań pt. Kalahari, za który otrzymał w 2004 Nagrodę Literacką im. Mackiewicza oraz nominację do Nagrody Nike.
Poza tym napisał : „Królestwo potrzebuje kata”, „Antylopa szuka myśliwego”,” Lidia z Kamerunu”
Opowiadania Albińskiego są mocno osadzone w realiach Afryki Południowej. Autor porusza w nich kontrowersyjne tematy - apartheidu, konfliktów i uprzedzeń rasowych, zderzenia kultur, wplatając w niektóre z opowiadań także wątki polskie.
W 2009 r. pisarz wrócił do Polski.


22.05. godz.18.00
Spotkanie z Wojciechem Jagielskim. Promocja książki „Nocni wędrowcy”, prowadzenie - Anna Groblińska.

Wojciech Jagielski (ur. 1960) – dziennikarz „Gazety Wyborczej”. Świadek najważniejszych wydarzeń politycznych przełomu wieków na całym świecie. Relacjonował rozpad rosyjskiego imperium, załamanie się apartheidu w RPA, połączenie Hongkongu z Chinami, wojny, zamachy stanu, upadki dyktatorów w Afryce i Azji. Autor książek o Kaukazie (Dobre miejsce do umierania), o Czeczenii (Wieże z kamienia; międzynarodowa nagroda „Literatura z frontu” 2007 przyznawana przez miasto Cassino we Włoszech), o Afganistanie (Modlitwa o deszcz; nominowana do Nagrody NIKE 2003, zdobyła Nagrodę im. ks. Józefa Tischnera, Nagrodę Czytelników w konkursie Podporiusz 2003 oraz Bursztynowego Motyla w Konkursie im. Arkadego Fiedlera). Książki Wojciecha Jagielskiego są tłumaczone na włoski, hiszpański, angielski, niderlandzki.

"Nocni wędrowcy" to reporterskie studium jednego z najbardziej niespokojnych państw na Ziemi – Ugandy. Wojciech Jagielski rozpoczyna swoją opowieść w Gulu, gdzie poznaje dzieci-weteranów wojny w kraju Aczolich na prawym brzegu Nilu. Autor przytacza ich wstrząsające opowieści w służbie Armii Bożego Oporu, do której zostały wcielone siłą. Prawie wszystkie z nich zmuszone były zabijać. Niektóre nawet własnych rodziców i rodzeństwo. Jagielski prowadzi nas przez najtrudniejszy okres w dziejach Ugandy – czasy rządów dwóch krwawych dyktatorów – Miliona Obotego i Idi Amina – którzy razem odpowiadają za śmierć niemal miliona ludzi. Odmalowuje również postać, niezwykle kontrowersyjnego, obecnego prezydenta Ugandy – Museveniego – który z uwielbianego wyzwoliciela powoli staje się typowym afrykańskim satrapą. Nocni wędrowcy są nie tylko o polityce i wojnie. To również zbiorowy portret Ugandyjczyków, którzy zmęczeni niemal trzydziestoma latami wojen, od dwóch dziesięcioleci sukcesywnie odbudowują swój kraj.


25.05. godz.18.00
Spotkanie z Maxem Cegielskim. Promocja książki „Oko świata. Od Konstantynopola do Stambułu”, prowadzenie –Andrzej Rostocki.

Max Cegielski (ur. 1975) – Publikował m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Le Monde diplomatique”, „Dzienniku”, obecnie prowadzi program w TVP Kultura. Jeden z założycieli muzycznego kolektywu Masala, z którą otrzymał nagrodę „Antyfaszysty roku 2004”, przyznawaną przez Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”. Jako didżej i prezenter pracował m.in. w Radiostacji i Radiu Jazz. Autor powieści Masala, minipowieści Apokalipso oraz książki o pakistańskim sufizmie Pijani Bogiem, nominowanej do nagrody im. Beaty Pawlak.

"Oko świata". Od Konstantynopola do Stambułu - Zgłębiając Orient, Max Cegielski tym razem pojawia się u jego bram – w Stambule. W prastarych murach i kamienicach odnajduje zupełnie nową treść – widzi dynamicznie rozwijające się centrum tureckiego kapitalizmu. Schodzi z „wytartych” przez turystów i orientalistów szlaków, by z wielu narracji mieszkańców miasta – od radykalnych lewicowców i feministek zaczynając na konserwatywnych sunnitach kończąc – stworzyć jego złożony obraz. Stambuł Maxa Cegielskiego jest zupełnie inny niż ten z sentymentalnego portretu nakreślonego przez Pamuka. Wolny jest od stereotypów utrwalanych przez lata w pismach Pierre’a Lotnego, Edmunda de Amicisa, Alphonse’a de Lamartine’a czy François-René Chateaubrianda. Stambuł to miejsce, gdzie blizny po reformach Atatürka i krwawych rządach armii są nadal świeże w ludzkich umysłach, a przepaść dzieląca biednych i bogatych widoczna jest na każdym kroku. To zbiór wzajemnie wrogich tożsamości – tureckiej, kurdyjskiej, alewickiej, świeckiej, sunnickiej – które łączy silna nić wspólnych ekonomicznych korzyści i siłowo ujednolicany przez post-kemalistowskie elity władzy.


26.05. godz.18.00
Spotkanie z Małgorzatą Szejnert i promocja książki „Wyspa klucz”, prowadzenie – Anna Groblińska.

Małgorzata Szejnert – dziennikarka, współzałożycielka „Gazety Wyborczej” i przez prawie piętnaście lat szefowa działu reportażu w tym dzienniku, opiekunka i mentorka najwybitniejszych polskich reporterów młodego pokolenia – Mariusza Szczygła, Wojciecha Tochmana, Jacka Hugo - Badera. Autorka wielu książek, w tym Czarnego ogrodu, za który została uhonorowana Nagrodą Mediów Publicznych COGITO oraz była nominowana do Nagrody Literackiej Nike, Nagrody Literackiej Gdynia oraz Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus.

"Wyspa klucz"
Małgorzata Szejnert, zabiera nas w podróż na Ellis Island, małą wyspę u wybrzeży Nowego Jorku. W latach 1892-1954 mieściło się tam centrum przyjmowania imigrantów, przez które przewinęło się kilkanaście milionów osób. Ellis Island, zwana „wyspą klucz”, mogła otworzyć bramy do Ameryki, ale mogła też je zamknąć.
Wyspa klucz to fascynujący reportaż, bogato ilustrowany unikatowymi zdjęciami archiwalnymi.


27.05. godz.18.00
Spotkanie z Jackiem Hugo-Baderem. Promocja książki „Biała gorączka”, prowadzenie – Mateusz Marczewski.

Jacek Hugo-Bader: reporter „Gazety Wyborczej”. Uwielbia Rosję i byłe kraje Sojuza, w których w sumie spędził prawie cztery lata. Na rowerze pokonał całą Azję Środkową, pustynię Gobi, Chiny, Tybet, a jezioro Bajkał przepłynął kajakiem. W zimie 2007 roku samotnie odbył podróż samochodową z Moskwy do Władywostoku. Jechał ruskim łazikiem. Jest autorem książki "W rajskiej dolinie wśród zielska", nominowanej do Nagrody Literackiej NIKE, i współautorem filmu dokumentalnego "Jacek Hugo-Bader. Korespondent z Polszy". Dwukrotnie został uhonorowany nagrodą Grand Press (1999, 2003) i głównymi nagrodami Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

"Biała gorączka" to zbiór reportaży z Rosji, w tym o ginącym, syberyjskim plemieniu Ewenków- trawionym alkoholizmem ( tytułową "Białą gorączką") i trzebionym samobójstwami. To opis zetknięcia dwóch kultur, które nie mogą żyć obok siebie.Historia przypominająca agonię świata północnoamerykańskich Indian, tylko dziejąca się teraz-w XXI wieku. Fragmenty książki publikowane były w "Dużym Formacie" i "Wysokich Obcasach"-dodatkach do Gazety Wyborczej.


Wstęp na spotkania 10 zł, studenci-5 zł ,spotkanie z M.Szejnert-wstęp wolny.
Po raz pierwszy Ośrodek wprowadza karnety na wszystkie spotkania - cena 25 zł.

Podczas Festiwalu (podobnie jak w poprzednim roku) w Ośrodku będzie miała miejsce akcja bookcrossing, czyli nieodpłatnego przekazywania książek poprzez pozostawianie ich w widocznym miejscu w budynku Ośrodka.

NOWY MÓWI WIERSZEM

PRZESŁANIE Z TEREZINA:

Pieśń o miłości i śmierci korneta Krzysztofa Rilkego

16.05. 2009 (sobota), g. 17.00

Mała Sala, Zachodnia 93
Wieczór poetycko-muzyczny, podczas którego przedstawiona zostanie kompozycja Viktora Ullmanna do znanego utworu Rainera Marii Rilkego. Utwór jest rzadką kombinacją mówionego tekstu i muzyki fortepianowej, przy czym muzyka podkreśla dramatyczne wydarzenia, komentuje i stwarza obrazy. W tym „mocnym, poruszającym wykonaniu” (New York Times) aktor Gregorij von Leïtis recytuje przy akompaniamencie nowojorskiego pianisty Dana Franklina Smitha. Program uzupełnia „Sonata fortepianowa” nr 6 Viktora Ullmana. Oba utwory skomponował Ullmann w 1944 r. w obozie koncentracyjnym w Terezinie. Pisał kompozytor w swoim dzienniku: „Nie siedzieliśmy płacząc nad rzekami Babilonu i nasza wola tworzenia była równie silna, jak nasza wola życia.” Wykład wprowadzający Muzyka z Terezina wygłosi Michael Lahr.

Wykład i poemat Rilkego będą tłumaczone na język polski.

Jest to wieczór przygotowany w ramach projektu „Pamiętać — dla przyszłości” przez stowarzyszenie Elysium, założone ponad 25 lat temu w Nowym Jorku jako zespół teatralny, a w 1993 roku przekształcone w transatlantycką organizację wymiany kulturalnej „Elysium — between two continents”. Od wielu lat zadaniem Elysium jest odnajdywanie dzieł prześladowanych kompozytorów i pisarzy, którzy zostali zepchnięci na margines i zamordowani przez bezprawne rządy dyktatorskie.

Rainer Maria Rilke (1875 - 1926) – austriacki poeta, przedstawiciel liryki symbolicznej, prekursor egzystencjalizmu. W 1899 pisze w ciągu jednej nocy opowieść poetycką Pieśń o życiu i śmierci korneta Krzysztofa Rilkego. Jest to poemat napisany prozą liryczną przechodzącą w wolny wiersz. Ta historia życia i śmierci młodego żołnierza przyniosła poecie światową sławę.

Viktor Ullmann (1898 - 1944) – czeski kompozytor i dyrygent. Po zajęciu przez hitlerowców Czech i Moraw został objęty restrykcjami wobec osób żydowskiego pochodzenia. W 1942 deportowano go wraz z rodziną do obozu koncentracyjnego w Theresienstadt. Także tu prowadził aktywną działalność muzyczną, pisząc dalsze dzieła, ocalone przez przyjaciół (m.in. operę Cesarz Atlantydy). 16 października 1944 został wysłany transportem do obozu zagłady Auschwitz-Birkenau, gdzie dwa dni później zginął w komorze gazowej II.



*

BUDUJEMY MOSTY

Spotkanie z Wacławem Oszajcą

17.05. 2009 (niedziela), g. 20.00

Foyer Duża Sala, Więckowskiego 15

Wacław Oszajca (ur.1947) – polski jezuita, teolog, dziennikarz, publicysta, tłumacz i poeta. Od 1995 redaktor naczelny "Przeglądu Powszechnego". Wykłada homiletykę na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie. Jest również wykładowcą w Instytucie TROCHĘ ZOSTAWIĆ BOGU. Z WACŁAWEM OSZAJCĄ SJ ROZMAWIA JAROSŁAW MAKOWSKIDziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie prowadzi seminaria warsztatowe. Jako poeta debiutował w prasie w 1974 roku, a książkowo tomikiem „Zamysł” (Lublin 1979). Swoje wiersze, artykuły, tłumaczenia publikował m. in. w „Gazecie Wyborczej", „Tygodniku Powszechnym", „Akcencie", „Charakterach". Wielokrotny laureat nagród dziennikarskich i literackich. Prowadzący i gość programów publicystycznych o tematyce religijnej w radiu i telewizji. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Wiersze poety czytać będą studenci Wydziału Aktorskiego PWSFTViT. Spotkanie odbędzie się w ramach II Festiwalu o. Tomasza Rostworowskiego „Budujemy mosty”.


Wacław Oszajca

powrót do normy


ostatni dzień wiosny
z jezdni dwóch grabarzy podnosi
i pakuje do plastykowego pokrowca
czyjeś zwłoki
jeden z policjantów coś notuje
drugi pcha przed sobą po asfalcie
wózek z jednym kółkiem
aż dziw że nie ma na nim drewnianego
kolorowego ptaka klaszczącego skrzydłami
jak gołąb podrywający się do lotu
przyjechał karawan

na skrzyżowaniu przez megafon ktoś zaprasza
wybierz się z nami na poszukiwanie kwiatu paproci

przyjechali z oczyszczania miasta
białą pianą zmywają niewielką brunatną plamę
zbierają biało-czerwone gumowe pachołki
ruch na ulicy powoli odzyskuje płynność

megafon nawołuje
dzisiaj w nocy
zakwitnie kwiat paproci
wybierz się z nami
by go znaleźć


*

WARS WITA WAS

18.05. 2009 (poniedziałek), g. 18.00

Foyer Duża Sala, Więckowskiego 15

Multimedialne spotkanie z członkami grupy poetyckiej WARS. Swoją twórczość zaprezentują: Daria Danuta Lisiecka, Lech Krzysztof Landecki, Piotr W. Rudzki oraz Anna i Wojciech Borosowie. Prowadzenie: Marta Gajewska.


MANIFEST


Raz na jakiś czas brak wiary i nadziei każą opierać czoło o chłodną ramę okna

w wagonie klasy 2

warto wtedy pobyć razem

w towarzystwie ludzi odbierających na tych samych strofach

w towarzystwie ideowców, twórców – poetów

tych, którzy „przeczuwają więcej niż wie mądry”

pobyć

ot, chociażby bez jednego gestu



grupa poetycka WARS

działająca na trasie Trójmiasto–Polska

to

jeszcze jedna podróż

na zydlu

z bagażem własnych odczuć i refleksji

z warsztatem twórcy ograniczonym przez geometrię Wszechświata

przez prostokąt dygocącego stolika z firmowymi kołami cukiernicy i wazonika

przez kwadrat kartki – serwetki

to

próba przełamania goryczy kawy realnej przy pomocy łyżeczki tego, co białe i kryształowe

próba modlitwy do siebie, jeśli nie można inaczej i nadziei – żółtej, serdecznej gerbery

tyle, że tym razem

z pamięcią o Czechowiczu, Śliwiaku, Herbercie i wielu, wielu innych

z „błogosławieństwem” w postaci słów krakowskiej i wiedeńskiej Poetki:



Nie wychylać się.

150 kilometrów ryzyka na godzinę.



Przelatujący krajobraz może zmienić uprawne pole twojego widzenia

w grzęzawiska.



Najlepiej zasunąć szybę.

Aby nie doznać obrażeń albo przeobrażeń.



Nie wychylać się.

Nie rzucać głowy na wiatr.

(E. Lipska, „Czyjeś rozmyślania w pociągu”)

Latawce Wioletty Sobieraj to satyryczna powieść współczesna, rozgrywająca się w środowisku nauczycielskim. Debiut łódzkiej autorki wydała oficyna Philip Wilson.
Wywiad z autorką przeprowadziła dla nas Katarzyna Koziarska, rozpoczynająca swą dziennikarską przygodę.

Katarzyna Koziarska: Z jakimi trudnościami spotkała się Pani podczas prób wydania książki?

Wioletta Sobieraj: Podstawowy problem to – jak zmusić kogoś do przeczytania tego, co piszę. W łódzkim wydawnictwie zapytano mnie wprost, czy jestem gotowa sama sfinansować to przedsięwzięcie, a potem zostać z niepotrzebną makulaturą. Z góry założyli, że nic ciekawego nie przyniosłam. Podobnie inne wielkie wydawnictwa – dwa odesłały nietknięte egzemplarze, trzecie nawet tego nie zrobiło. Dlatego postarałam się o dobrą, ciekawą recenzję. I tu poszło mi dużo łatwiej. Zainteresowały się trzy wydawnictwa, a spośród propozycji wybrałam najciekawszą. Zajęło mi to wszystko kilka miesięcy, więc chyba nie było tak źle.

Czy zarabia się na wydawaniu książek?

Jerzy Pilch czy Katarzyna Grochola z pewnością. Ja muszę się cieszyć, że nie dokładam do interesu, a pieniądze są dość symboliczne. Wydawnictwa na samym końcu płacą autorom, którzy długo czekają na swoje honoraria.

Wielu twórców było aktywnych literacko już przed debiutem. Jak Pani realizowała swoją potrzebę pisania?

Zaczynałam od scenariuszy do przedstawień teatralnych - bardzo dobry warsztat literacki. Pisałam dla uczniów, których znałam, i od razu byłam przez nich recenzowana. Dzieci i młodzież doskonale wyczuwają słabsze miejsca i jako pierwsze wypowiadają swój sąd, kiedy dorośli nie chcą lub boją się nazwać rzeczy po imieniu. Bardzo sobie cenię tę bezpośredniość w kontaktach z młodymi ludźmi.

A co było przed scenariuszami?

Oczywiście, jak u większości studentów polonistyki, wiersze. Ale przyznam, że z tego dość szybko zrezygnowałam i myślę, że polska poezja na tym dużego uszczerbku nie poniosła. Potem cały czas coś pisałam: do szuflady, do szkoły, do jakichś ulotnych czasopism, bo pióro nieużywane rdzewieje.

Kto lub co stanowi dla Pani inspirację? Może posiada Pani swój niedościgniony wzór?

Pewnie!
Na początku wyjaśnienie – w swojej twórczości wyrażam sprzeciw wobec rzeczywistości, do której podchodzę bardzo krytycznie. Ukazanie wycinka prawdy w naszym zafałszowanym, politycznie poprawnym świecie jest za każdym razem naruszeniem społecznego tabu, ale z drugiej strony bez tego nie istniałaby wielka literatura. Moimi mistrzami w tym zakresie są: Bolesław Prus (współcześni przyjęli jego Lalkę bez entuzjazmu, uznając ją za niewłaściwy w epoce niepowodzeń wyraz pesymizmu), Ignacy Krasicki (arcybiskup gnieźnieński, który po napisaniu Monachomachii został ostro zaatakowany przez zaciekłych wrogów), Julian Tuwim (niektórzy pewnie i dziś nie mieliby nic przeciwko temu, żeby jego dytyramb Wiosna nigdy się nie ukazał, a Bal w operze gdzieś się zawieruszył). Nie będę ukrywać, że powieść, którą bardzo wysoko cenię, to Przygody dzielnego wojaka Szwejka, żałując jednocześnie, że nie mamy odpowiednika w naszej literaturze.

Kiedy pojawiła się myśl o stworzeniu powieści?

Przy okazji czytania książek Toma Sharpe’a (np. Szalone dni Wilta) uzmysłowiłam sobie, że nie ma polskich autorów, którzy by z humorem pisali o szkole z punktu widzenia nauczyciela. A przecież kto, jak nie sami nauczyciele, najlepiej znają ten temat i od strony ucznia, i rodzica (jeśli mają własne dzieci), i pedagoga? I dlaczego nie miałabym to być właśnie ja? Tak narodził się pomysł napisania książki, której główną bohaterką okaże się nauczycielka.

Główna bohaterka, Zuzanna, dobrze zna trudy i uroki nauczycielskiego fachu. Czy Pani w pewien sposób identyfikuje się z nią?

To bardzo ważne pytanie, ponieważ wiąże się z nim piramidalne nieporozumienie. Otóż współcześni tzw. krytycy nie potrafią sobie wyobrazić, że główny bohater w przypadku narracji pamiętnikarskiej nie jest jednocześnie alter ego czy, mówiąc wprost, samym autorem. Moja bohaterka jest postacią absolutnie fikcyjną i nie ma ze mną nic wspólnego, poza wykonywanym zawodem. W zasadzie, gdybym kogoś takiego spotkała w świecie realnym, nie byłabym zachwycona. Uosabia szereg cech, których po prostu nie lubię. Nazywam ją „sierotką Marysią” – niespecjalnie pracowitą, mądrą czy zaradną, ale doskonale orientującą się, skąd wieje wiatr. Pewien pan w pseudorecenzji napisał, że nie wyobraża sobie, żeby absolwentka polonistyki i studentka filozofii, czyli ja, była aż taka głupia jak moja bohaterka. Natomiast mnie aż trudno sobie wyobrazić, żeby ktoś taki zajmował się pisaniem recenzji.

Jak Pani podchodzi do opinii, także tych krytycznych, o swojej książce?

Staram się być na takie głosy otwarta, pod warunkiem, że druga strona w ogóle wie, co mówi. Oprócz nieporozumienia, o którym wcześniej wspominałam, natknęłam się w krytycznych opiniach na jeszcze jeden kwiatek – mianowicie niektórym nie podoba się, że zbyt jednostronnie przedstawiam postacie, że są one sugestywne i jednowymiarowe i że w ogóle wszystko krytykuję – co staje się, koniec końców, nie do zniesienia. Właściwie się z tym zgadzam, tylko w krótkiej informacji na okładce książki napisano jak wół, że to powieść satyryczna, czyli utwór przedstawiający rzeczywistość jednostronnie, który deformuje ją, sięgając po karykaturę i groteskę. Na szczęście dostrzegam również pozytywne elementy – ci, którzy przywitali Latawce niezbyt entuzjastycznie, siłą rzeczy zaczęli inaczej patrzeć na otoczenie, wyraźnie dostrzegając to, co z upodobaniem ośmieszam. Właśnie tu upatruję siłę własnej sugestywnej narracji, która najpierw budzi sprzeciw, a potem przynosi refleksję.

W napisaniu Latawców życiowe doświadczenie pewnie okazało się niezbędne. Czy Pani zdaniem można stworzyć ciekawą powieść w młodym wieku, gdy człowiek ma jeszcze zielono w głowie?

Uważam, że doświadczenie, oprócz warsztatu, talentu, w moim przypadku – swoistego poczucia humoru, jest bardzo ważne. Bo żeby pisać, powinno się mieć przede wszystkim coś do powiedzenia – szkoda czasu na pustosłowie. Poprawność polityczna też mnie nie interesuje – mamy to na co dzień w mediach. Każdy wie, co oficjalnie powinien mówić, niezależnie od tego, co tak naprawdę myśli. Dla mnie literatura to jednak obszar światopoglądowej swobody i wewnętrznej wolności. A czy młody człowiek może napisać ciekawą książkę? Jeśli uchronił swoją wolność… Jest to możliwe, ale równie rzadkie jak główna wygrana w totolotku. Poza tym to, co jest ciekawe dla młodego czytelnika, nie musi interesować bardziej wybrednych i dojrzałych odbiorców. Każdy może mieć inny target – jak mówią ekonomiści.

W cyklu „Poezja w kamienicy” u dominikanów wystąpi krakowski poeta Adam Ziemianin. Wieczór zatytułowany Co za szczęście! zilustruje muzycznie Maciej Kuliberda.

Adam Ziemianin urodził się w 1948 roku w Muszynie. Studiował filologię polską na UJ. W wędrówkach poetyckich z WOLNĄ GRUPĄ BUKOWINA, poeta odwiedził w 1975 r. Gorzeń Górny - miejscowość rodzinną Emila Zegadłowicza. Tam poznał jego wnuczkę - Marię. Ich ślub odbył się w 1976 r. W 1981 r. za tom wierszy „Nasz słony rachunek” otrzymał nagrodę im. S. Piętaka. W 1985 r. ukazał się zbiór wierszy „Makatka z płonącego domu”- nagroda Funduszu Literatury, a w 1989 r. pojawił tom „Dwoje na balkonie” - nagroda im. Anny Świrszczyńskiej. Poeta m.in. był trzykrotnie laureatem Łódzkich Wiosen Poetyckich, zdobył główną nagrodę w konkursie im. Jana Śpiewaka czy w Jaszczurowych Laurach. Dużą popularność przyniosły Ziemianinowi wiersze śpiewane m.in. przez Elżbietę Adamiak, Jacka Wójcickiego, a przede wszystkim przez „Stare Dobre Małżeństwo”. Od 1978 r., aż do rozwiązania, Adam Ziemianin należał do Związku Literatów Polskich. Obecnie jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, należy również do PEN CLUBU. W czerwcu 1999 r. w krakowskich Sukiennicach poeta otrzymał Złoty Laur za Mistrzostwo w Sztuce przyznany przez krakowską filię Fundacji Kultury Polskiej. W roku 2008 wydał tom wierszy „Co za szczęście!” i debiut prozatorski, zbiór opowiadań „Chory na studnię”.

Redaktor miesięcznika "Arcana", były wiceminister edukacji, publicysta i literaturoznawca, przedstawi swoją książkę Demokracja bez korzeni. Zapowiada się ciekawa dyskusja o współczesnej kulturze, szkole, polityce i historii.

Andrzej Waśko urodził się w 1961 roku w Krakowie. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1979 roku współpracownik opozycji demokratycznej, w latach 1980-1982 działacz NZS. Od roku 1986 pracownik naukowy Instytutu Polonistyki UJ, historyk literatury polskiej, autor studiów naukowych i książek o polskim romantyzmie. Badacz polskiego romantyzmu, publicysta, wydawca, wiceminister edukacji w rządzie Jarosława Kaczyńskiego.
Od roku 1991 członek redakcji pisma „Arka". Współzałożyciel i redaktor dwumiesięcznika „Arcana". W sierpniu 2007 roku został powołany na stanowisko wiceministra edukacji narodowej. Funkcję tę pełnił przez trzy miesiące.

Waśko specjalizuje się w historii literatury okresu romantyzmu. Jest redaktorem naukowym serii wydawniczej „Biblioteka Sarmacka". Do jego najważniejszych publikacji naukowych można zaliczyć rozprawy:
Romantyczny sarmatyzm (Kraków, 2001)
Zygmunt Krasiński - oblicza poety (Kraków, 2001)
Poza Utopią i Nihilizmem. Człowiek jako podmiot kultury (Kraków, 2008)

Od 1991 r. Andrzej Waśko był członkiem redakcji dwumiesięcznika „Arka", a w latach 1994-1997 współzałożycielem Wydawnictwa Arcana i zastępcą redaktora naczelnego dwumiesięcznika „Arcana".

Demokracja bez korzeni (Kraków, 2009 to zbiór felietonów dotyczących relacji między polityką a kulturą we współczesnej Polsce. Autor ze stanowiska konserwatywnego komentuje przemiany w edukacji, tendencje najnowszej sztuki, a nawet zwyczaje kibiców piłkarskich. Sporo tu również ciekawych, kontrowersyjnych tez na temat życia politycznego.

Choć do Festiwalu "Złoty Środek" zostało jeszcze kilkanaście dni, znamy juz wyniki konkursu na najlepszy debiut poetycki w Polsce w roku 2008. Wśród 50 zgłoszonych książek największe uznanie zyskał Sławomir Elsner i jego Antypody. Dobrze wypadli poeci z naszego regionu - Izabela Kawczyńska i Krzysztof Kleszcz.

Werdykt jury V Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego „Złoty Środek Poezji”na najlepszy poetycki debiut książkowy roku 2008 - Łódź 2009
pod patronatem Marszałka Województwa Łódzkiego
i Dwumiesięcznika Literackiego TOPOS

Jury V Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego „Złoty Środek Poezji” na najlepszy poetycki debiut książkowy roku 2008 - organizowanego przez Środkowoeuropejskie Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne ŚRODEK przy współpracy Łódzkiego Domu Kultury w składzie: Karol Maliszewski przewodniczący, Artur Fryz, Roman Honet, Krzysztof Kuczkowski, Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki po przeczytaniu 50 debiutanckich książek poetyckich nadesłanych na konkurs i spełniających warunki regulaminowe ustaliło werdykt w następującym brzmieniu:

Jury postanowiło nagrodzić i wyróżnić następujące książki.

I miejsce: Sławomir Elsner "Antypody", Biuro Literackie, Wrocław - 3000 zł

II miejsce: Izabela Kawczyńska „Luna i pies. Solarna soldateska.”, Stowarzyszenie Literackie im. K.K. Baczyńskiego, Łódź - 2000 zł

III miejsce: Konrad Góra „Requiem dla Saddama Husajna i inne wiersze dla ubogich duchem”, Stowarzyszenie Kulturalno-Artystyczne RITA BAUM, Wrocław - 1000 zł

3 równorzędne wyróżnienia po 500 zł każde:

Dominik Bielicki „Gruba tańczy”, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa
Krzysztof Kleszcz „ę", Wydawnictwo Kwadratura, Łódź
Grzegorz Kwiatkowski „Przeprawa”, Zeszyty Poetyckie, Gniezno

Oficjalne ogłoszenie wyników Konkursu nastąpi 15 maja 2009 r. w Łodzi podczas V Festiwalu Poetyckiego „Złoty Środek ”